काठमाडौं । भोटेकोसी बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत अवलोकनपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले अवस्था अझै चुनौतीपूर्ण रहेको बताएका छन्।

बिहीबार साँझ सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिँदै प्रधानमन्त्री शाहले प्रभावित नागरिक, स्थानीय जनप्रतिनिधि, सुरक्षाकर्मी, स्वास्थ्यकर्मी तथा उद्धार र राहतमा खटिएका व्यक्तिहरूसँग प्रत्यक्ष छलफल गरेको बताए।

‘अवस्था अझै चुनौतीपूर्ण छ। राज्यका सबै संयन्त्र पूर्ण क्षमतामा परिचालित छन्,’ प्रधानमन्त्री शाहले भने, ‘हाम्रो पहिलो प्राथमिकता प्रत्येक नागरिकको जीवनरक्षा गर्नु, बेपत्ता भएकाहरूको खोजी गर्नु, घाइतेहरूको उपचार गर्नु र प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउनु हो।’

बिहीबार नुवाकोट पुगेर बाढीपहिरोबाट क्षति भएका क्षेत्रको अवलोकन गरेका प्रधानमन्त्री शाह काठमाडौँ फर्किएका हुन्।

१३ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन

प्रधानमन्त्री शाहका अनुसार खोजी तथा उद्धारका लागि नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीका गरी १३ हजार २९५ सुरक्षाकर्मी परिचालन भएका छन्। तीमध्ये नेपाल प्रहरीका ७ हजार २५०, नेपाली सेनाका ४ हजार २०० र सशस्त्र प्रहरी बलका १ हजार ८४५ जना छन्।

नेपाली सेनाको Joint Operation Committee, राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) को Quick Action Team र प्रधानमन्त्री कार्यालयको Rapid Action Team मार्फत उद्धार तथा राहत कार्यमा निरन्तर समन्वय भइरहेको प्रधानमन्त्रीले बताए।

बिहीबार मात्रै ६९ वटा हवाई उडानमार्फत ३५१ जनाको उद्धार गरिएको छ। थप हेलिकोप्टर तयारी अवस्थामा राखिएको तथा निजी हेलिकोप्टरलाई समेत सरकारी कमान्ड तथा समन्वय प्रणालीअन्तर्गत उद्धार र राहतमा परिचालन गरिएको उनले जानकारी दिए।

हवाई उद्धारमा बिरामी, गर्भवती महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपांगता भएका व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिइएको छ।

३ हजार ५०० जनाका लागि अस्थायी आवास

रसुवा, नुवाकोट र धादिङलगायत प्रभावित क्षेत्रमा फसेका नागरिक तथा सुरक्षाकर्मीलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम जारी रहेको प्रधानमन्त्रीले बताए।

उनका अनुसार करिब ३ हजार ५०० जनालाई तत्काल बसोबास गराउन विद्यालय तथा सार्वजनिक भवनमा अस्थायी आवासको व्यवस्था गरिएको छ।

तत्काल राहतका लागि रसुवामा १ करोड, नुवाकोटमा १ करोड र धादिङमा ५० लाख रुपैयाँ परिचालन गरिएको छ। चाउचाउ, बिस्कुट, स्लिपिङ ब्याग, म्याट्रेस र ब्ल्याङ्केटलगायत राहत सामग्रीका १० ट्रक प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको छ। थप खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री हेलिकोप्टरमार्फत पठाउने काम भइरहेको छ।

स्वास्थ्य सेवा तयारी अवस्थामा

प्रभावित क्षेत्रमा अस्थायी राहत शिविर सञ्चालन गरी खाना, खानेपानी तथा आधारभूत सेवाको व्यवस्था गरिएको छ। नेपाल रेडक्रस, नेपाल स्काउट, लायन्स क्लब तथा अन्य स्वयंसेवी संस्था पनि उद्धार र राहतमा परिचालित छन्।

रेडक्रसबाट करिब ३० हजार जनालाई पुग्ने राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको प्रधानमन्त्रीले बताए।

स्वास्थ्य आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्र (HEOC) सक्रिय गरिएको छ। वीर अस्पताल, राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, शिक्षण अस्पताल, सिभिल अस्पताल, पाटन अस्पताल तथा प्रहरी अस्पताललाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ। वीर अस्पताल र ट्रमा सेन्टरमा १००/१०० तथा पाटन अस्पतालमा ६० आपत्कालीन शय्या तयार गरिएको छ।

७० भन्दा बढी दूरसञ्चार साइट प्रभावित

सडक, पुल, खानेपानी, विद्युत् तथा दूरसञ्चारलगायत अत्यावश्यक पूर्वाधार तत्काल सञ्चालनमा ल्याउन उच्च प्राथमिकता दिइएको छ।

प्रधानमन्त्रीका अनुसार नेपाल टेलिकमका ३८ र एनसेलका ३२ गरी कम्तीमा ७० वटा टावर तथा साइट बन्द भएका छन्। ती संरचना मर्मतका लागि प्राविधिक टोली प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरिएको छ।

प्रभावित नागरिकलाई तत्काल निःशुल्क सञ्चार सुविधा उपलब्ध गराइएको छ। नेपाल टेलिकमले दैनिक २ जीबी डाटा, ५० एसएमएस तथा निःशुल्क भ्वाइस कल सुविधा दिएको छ भने एनसेलले पनि निःशुल्क भ्वाइस, डाटा र एसएमएस सुविधा उपलब्ध गराएको छ।

अस्थायी मोबाइल कनेक्टिभिटी र चार्जिङ सुविधा विस्तार भइरहेको प्रधानमन्त्रीले बताए। प्रभावित क्षेत्रमा जेनेरेटर, पोर्टेबल मोबाइल टावर, ब्याट्री, स्वास्थ्य सामग्री, टेन्ट तथा फलाम र ढुंगा काट्ने मेसिनरी पठाउने काम भइरहेको छ।

सम्भावित थप जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरिएको छ।

प्रभावित क्षेत्रको वास्तविक अवस्था तथा क्षतिको विवरण संकलनका लागि ड्रोन सर्वेक्षण र स्थलगत मूल्यांकन भइरहेको प्रधानमन्त्री शाहले जानकारी दिए।

Originally published on abcnews.com.np.