रसुवा । विनाशकारी बाढी र पहिरोपछि उद्धार कार्य तीव्र भइरहेका बेला रसुवा अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मी घाइतेहरूको उपचारमा व्यस्त छन्। बुधबार दिनभर हेलिकप्टरमार्फत घाइते तथा विस्थापित व्यक्तिलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने क्रम चलिरहँदा अस्पतालमा एक्कासि ठूलो संख्यामा घाइते आइपुगेका थिए।

रसुवा अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. अमित प्रजापतीका अनुसार बुधबार बाढी तथा पहिरोबाट उद्धार गरिएका ५३ जना घाइतेको उपचार गरिएको थियो भने बिहीबार थप १० जना बिरामी अस्पताल पुगेका छन्।

‘हिजो एक्कासि धेरै घाइते आए,’ डा. प्रजापतीले भने, ‘पहिरोमा पुरिएका बिरामी थिए। हातखुट्टा भाँचिएका, टाउको र मुखमा चोट लागेका तथा शरीरका विभिन्न भागमा गम्भीर चोट भएका बिरामी धेरै थिए।’

गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई प्राथमिक उपचारपछि थप उपचारका लागि काठमाडौं रेफर गरिएको छ भने सामान्य चोट लागेकामध्ये केहीलाई उपचारपछि डिस्चार्ज गरिएको अस्पतालले जनाएको छ।

धेरैजसो बिरामीमा ‘पोलीट्रमा’

बाढी तथा पहिरोबाट उद्धार गरेर अस्पताल ल्याइएका धेरैजसो घाइतेमा शरीरका विभिन्न भागमा एकैपटक चोट लागेको अर्थात् ‘पोलीट्रमा’ देखिएको डा. प्रजापतीले बताए।

विशेषगरी टाउकोमा गम्भीर चोट लागेका बिरामीलाई प्राथमिक उपचारपछि थप उपचारका लागि काठमाडौं पठाइएको उनले जानकारी दिए।

बिहीबार बेलुकासम्म चार जना घाइते रसुवा अस्पतालमै उपचाररत रहेको बताइएको छ। बिहीबार अस्पतालमा घाइतेको चाप बुधबारको तुलनामा केही कम भए पनि खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेकाले थप घाइते आउन सक्ने सम्भावना रहेको अस्पतालको भनाइ छ।

बिजुली र इन्धन अभावले थपिएको चुनौती

घाइतेको उपचारसँगै अस्पतालले बिजुली र सञ्चार सेवाको अभावको समस्या पनि भोगिरहेको छ। अस्पताल अहिले जेनेरेटरको भरमा सञ्चालन भइरहेको छ, तर जेनेरेटरका लागि आवश्यक इन्धन सकिन लागेको डा. प्रजापतीले बताए।

‘अहिले जेनेरेटर चलाइरहेका छौँ, तर तेल लगभग सकिएको छ,’ उनले भने, ‘बत्ती आउन अझै कति दिन लाग्ने हो थाहा छैन। इन्धनको व्यवस्थापन भएन भने उपचार सेवा नै प्रभावित हुन सक्छ।’

बिजुली आपूर्ति बन्द हुँदा ब्याट्री ब्याकअपले पनि लामो समय धान्न नसक्ने अवस्था रहेको उनले बताए। ‘ब्याकअपले तीन–चार घण्टा मात्र धान्छ। एकपटक ब्याट्री सकिएपछि फेरि चार्ज गर्न बिजुली नै चाहिन्छ,’ उनले भने।

मोबाइल तथा सञ्चार सेवा पनि पूर्ण रूपमा सामान्य हुन सकेको छैन। बिहीबार दिउँसोदेखि केही समयका लागि नेटवर्क उपलब्ध भए पनि पटकपटक सम्पर्क विच्छेद हुने समस्या रहेको अस्पतालले जनाएको छ।

औषधि र जनशक्ति तत्कालका लागि पर्याप्त

बुधबार घाइतेको चाप अत्यधिक हुँदा स्वास्थ्यकर्मीले लगातार काम गर्नुपरेको थियो। प्रतिकूल परिस्थितिका बाबजुद अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मी तथा बाहिरबाट आएका टोलीले मिलेर उपचार सेवा सञ्चालन गरेको डा. प्रजापतीले बताए।

‘डिजास्टरमा सबै कुरा सहज हुँदैन। बत्ती पनि छैन, नेटवर्क पनि छैन। यस्तो अवस्थामा आएका घाइतेलाई व्यवस्थापन गर्न गाह्रो त भयो, तर सबैले मिलेर काम गर्‍यौँ,’ उनले भने।

उनका अनुसार तत्कालका लागि औषधि, उपकरण तथा जनशक्तिको अवस्था पर्याप्त छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट आवश्यक सामग्री पुगेको छ भने विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) बाट पनि सहयोग प्राप्त भएको छ। वीर अस्पतालको स्वास्थ्य टोलीसमेत घटनास्थलमा खटिएको छ।

‘अहिलेलाई जनशक्ति, औषधि र उपकरणको हिसाबले अवस्था ठीकै छ,’ डा. प्रजापतीले भने, ‘हाम्रा आफ्नै स्टाफ र बाहिरबाट आएको टोलीले मिलेर काम गरिरहेका छौँ।’

खोजी र उद्धार जारी

लगातार काम गर्दा स्वास्थ्यकर्मी थकित भए पनि घाइतेको उपचारलाई निरन्तरता दिइएको अस्पतालले जनाएको छ। प्रभावित क्षेत्रका केही बस्ती अझै सम्पर्कविहीन रहेकाले खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ।

अस्पतालका अनुसार घाइतेभन्दा ठूलो संख्यामा विस्थापित व्यक्तिहरूलाई उद्धार गरी सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। उद्धारको विस्तृत विवरण भने सुरक्षा निकाय तथा उद्धार टोलीले संकलन गरिरहेको छ।

बाढी र पहिरोबाट भएको क्षतिको पूर्ण विवरण आउन बाँकी रहेकाले खोजीका क्रममा थप घाइते फेला पर्न सक्ने सम्भावना रहेको छ। यस्तो अवस्थामा रसुवा अस्पतालले उपचार सेवा निरन्तर सञ्चालन गर्न इन्धन र भरपर्दो विद्युत् आपूर्तिको तत्काल व्यवस्था आवश्यक रहेको जनाएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.