काठमाडौं । भोटेकोसी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण नुवाकोटका प्रभावित क्षेत्रका विद्यालयहरू अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएका छन्।

बाढीबाट प्रभावित विदुर नगरपालिकासहित किस्पाङ गाउँपालिकाभित्रका सबै विद्यालय बन्द छन्। बेलकोटगढी नगरपालिका र तारकेश्वर गाउँपालिकाले समेत प्रभावित क्षेत्रका शैक्षिक संस्था तत्काल सञ्चालन गर्न नसकिने जनाएका छन्।

बाढीका कारण विद्यार्थी, शिक्षक तथा अभिभावकहरू हराइरहेको, विद्यालयका भवन तथा अन्य संरचनामा क्षति पुगेको र सडक तथा पुलहरू क्षतिग्रस्त हुँदा आवतजावतसमेत जोखिमपूर्ण बनेकाले तत्काल विद्यालय सञ्चालन गर्ने अवस्था नरहेको विदुर नगरपालिकाका नगरप्रमुख राजन श्रेष्ठले बताए।

उनका अनुसार दैनिक जनजीवन सामान्य बन्दै गएपछि र नदी वारपार गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना भएपछि मात्रै विद्यालय सञ्चालनबारे निर्णय गरिनेछ।

‘क्षतिको आकार अनुमानभन्दा बाहिर भयो’

विदुर नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख नवराज सापकोटाका अनुसार बाढी आउन सक्ने पूर्वसूचना प्राप्त भए पनि त्यसको प्रभाव यति ठूलो होला भन्ने अनुमान गरिएको थिएन।

“केही विद्यालयले भने उच्च सतर्कता अपनाएसँगै ठूलो दुर्घटना हुनबाट जोगिएको छ,” उनले भने, “अहिलेको अवस्था र दैनिक जनजीवन असामान्य छ। केही समयपछि वैकल्पिक माध्यमबाट अध्ययन गराउने योजना बनाउनेछौँ।”

यसले विद्यालय भवन क्षतिग्रस्त हुनुका साथै नियमित पठनपाठनसमेत प्रभावित भएको छ। तत्काल भौतिक रूपमा विद्यालय सञ्चालन गर्न नसकिने अवस्थामा वैकल्पिक माध्यमबाट विद्यार्थीको पढाइलाई निरन्तरता दिने तयारी स्थानीय तहले थालेको छ।

विदुरमा एक दर्जन विद्यालय प्रभावित

त्रिशूली नदीको बाढीबाट विदुर नगरपालिकामा सञ्चालित ८३ विद्यालयमध्ये करिब एक दर्जन विद्यालय प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्।

शिक्षा शाखाको प्रारम्भिक तथ्याङ्कअनुसार चारवटा विद्यालयका भवन तथा सम्पूर्ण संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ।

शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ नुवाकोटले तयार गरेको प्रारम्भिक विवरणअनुसार त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालय, रामचन्द्र आधारभूत विद्यालय, चेतना आधारभूत विद्यालय र त्रिशूली सामुदायिक बोर्डिङ स्कुलको सम्पूर्ण संरचनामा क्षति पुगेको छ। ती विद्यालय तत्काल सोही स्थानमा सञ्चालन गर्न नसकिने अवस्थामा पुगेका छन्।

छात्रावासदेखि विद्यालयका बससम्म बगायो

बाढीले विद्यालयका अतिरिक्त छात्रावास, घेराबार तथा यातायातका साधनमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

उत्तरगया इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका तीनवटा ब्लक र छात्रावास भवन पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। अहिले एउटा ब्लकमात्र बाँकी रहेको जनाइएको छ।

त्यस्तै चण्डेश्वरी माध्यमिक विद्यालयको दृष्टिविहीन विद्यार्थी बसोबास गर्ने छात्रावासमा क्षति पुगेको छ। शहीद जगतप्रकाशजङ्ग शाह संस्कृत माध्यमिक विद्यालय र पायोनियर इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलको घेराबार आसपाससमेत बाढीले क्षति पुर्‍याएको छ।

बाढीले रामचन्द्र आधारभूत विद्यालयको एउटा बस तथा उत्तरगया इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका दुईवटा बससमेत बगाएको छ।

पढाइसँगै बालबालिकाको सुरक्षामा चुनौती

विद्यालय बन्द भएपछि नुवाकोटका प्रभावित क्षेत्रका हजारौँ विद्यार्थीको नियमित पठनपाठन प्रभावित भएको छ। तर स्थानीय तहका लागि तत्काल विद्यालय सञ्चालनभन्दा विद्यार्थी, शिक्षक र अभिभावकको सुरक्षा पहिलो प्राथमिकता बनेको छ।

सडक, पुल र विद्यालय संरचनामा पुगेको क्षतिका कारण विद्यालयसम्म पुग्ने बाटोसमेत जोखिमपूर्ण रहेकाले तत्काल कक्षा सञ्चालन गर्दा थप जोखिम निम्तिन सक्ने स्थानीय तहको आकलन छ।

बाढीबाट भएको क्षतिको विस्तृत मूल्याङ्कनपछि मात्रै विद्यालय पुनः सञ्चालन, अस्थायी सिकाइ केन्द्र निर्माण वा वैकल्पिक माध्यमबाट पठनपाठन सञ्चालन गर्नेबारे निर्णय हुने जनाइएको छ।

चाहनुहुन्छ भने यसको लागि झन् catchy headline + २ लाइनको subheadline पनि ५ वटा विकल्पमा बनाउन सक्छु।

Originally published on abcnews.com.np.