काठमाडौं । कृषि, वन तथा पर्यावरणमन्त्री गिता चौधरीले जलवायु परिवर्तनको जोखिमको मुख्य मारमा रहेका अल्पविकसित राष्ट्रहरूले अब सहानुभूति नभई जलवायु न्याय र प्रभावकारी कार्यान्वयन चाहेको बताएकी छन्। बिहीबार टिमोर–लेस्टेको राजधानी दिलीमा आयोजित अल्पविकसित देशहरू (एलडीसी) को मन्त्रिस्तरीय बैठकलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री चौधरीले रसुवाको भोटेकोसी क्षेत्रमा आएको हिमपहिरो तथा बाढीबाट नेपालले ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति व्यहोर्नुपरेको बताइन्। उनले जलवायु परिवर्तनबाट हुने हानि तथा नोक्सानी कोष तत्काल, सहज र द्रुत गतिमा परिचालन गर्न माग गरिन्। नेपालले कोषबाट तत्काल सहयोग प्राप्तिका लागि औपचारिक निवेदनसमेत दिइसकेको जानकारी दिँदै उनले कोषको प्रभावकारिता र सान्दर्भिकता पुष्टि गर्ने उपयुक्त समय यही भएको बताइन्। मन्त्री चौधरीले विकसित मुलुकहरूले पेरिस सम्झौताअनुसार अनुदानमा आधारित जलवायु वित्त उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिइन्। अत्यधिक कार्बन उत्सर्जन गर्ने राष्ट्रहरूले आगामी कोप–३१ मा महत्त्वाकांक्षी उत्सर्जन कटौतीको प्रतिबद्धता जनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो। नेपालको जलवायु परिवर्तनमा योगदान नगन्य भए पनि त्यसको भयावह मूल्य नेपाली जनताले चुकाउनुपरेको उल्लेख गर्दै उनले भोटेकोसी बाढीले निम्त्याएको संकटबारे विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराइन्। सम्बोधनका क्रममा उनले नेपाल सरकारको पहिलो प्राथमिकता खोज, उद्धार, राहत, पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माण रहेको बताइन्। खोज तथा उद्धार कार्यमा सुरक्षा निकाय, सरकारी संयन्त्र, स्थानीय समुदाय तथा विकास साझेदारहरू युद्धस्तरमा परिचालन भइरहेको उनको भनाइ थियो। मन्त्री चौधरीले जलवायु परिवर्तनका कारण हुने सीमापार घटनाको दीर्घकालीन समाधानका लागि क्षेत्रीय साझेदारी, पूर्वसूचना प्रणाली र तथ्यांक आदानप्रदान अनिवार्य रहेको बताइन्। हिमालहरूले अर्बौं मानिसलाई स्वच्छ पानी तथा वातावरणीय सेवा प्रदान गर्ने उल्लेख गर्दै उनले संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु संरचना (यूएनएफसीसीसी) अन्तर्गत वार्षिक पर्वतीय संवादलाई संस्थागत गर्नुपर्ने माग गरिन्। उनले ‘सगरमाथादेखि समुद्रसम्म’को अवधारणा अघि सार्दै विश्वका जोखिमयुक्त राष्ट्रहरूको जलवायु भविष्य अन्तरसम्बन्धित रहेको बताइन्। नेपालका हिमालदेखि टिमोर–लेस्टेका तटीय क्षेत्रसम्मका नागरिकको अस्तित्व रक्षाका लागि दिलीदेखि आगामी जलवायु सम्मेलन हुने टर्कीको अन्टाल्यासम्म साझा र एकढिक्का आवाज उठाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

Originally published on abcnews.com.np.