जीवनमा केही यात्राहरू यस्ता हुन्छन्, जसलाई केवल वर्ष र मितिले मापन गर्न सकिँदैन। ती यात्रामा जोडिएका अनुभव, संघर्ष, सिकाइ, सम्बन्ध र अवसरले त्यसको वास्तविक अर्थ निर्धारण गर्छन्। मेरा लागि एबीसी टेलिभिजनसँगको यात्रा पनि त्यस्तै एउटा यात्रा हो।

एबीसी टेलिभिजनको स्थापना कालदेखि नै जिल्लाबाट यसको समाचार यात्रामा जोडिँदै आएको म आज १९ वर्ष पूरा भएर २०औँ वर्षमा प्रवेश गरेको यो क्षणलाई आफ्नो व्यक्तिगत व्यावसायिक यात्राको एउटा महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा लिएको छु। जिल्लाबाट सुरु भएको मेरो यात्रा २०७४ सालमा एबीसीको केन्द्रीय कार्यालयसम्म आइपुग्यो। त्यसयता समाचारको डेस्कमा रहेर काम गर्ने जिम्मेवारीसँगै विभिन्न समसामयिक विषयमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने अवसर पाएँ। यही क्रममा पत्रकारिताका धेरै आयाम सिक्ने, बुझ्ने र आफूलाई निरन्तर सुधार्ने अवसर प्राप्त भइरहेको छ।

जिल्लाबाट सुरु भएको यात्रा

एबीसीसँग जोडिँदा पत्रकारिता आजजस्तो सहज र प्रविधिमैत्री थिएन। जिल्लामा बसेर समाचार संकलन गर्नु, त्यसलाई तयार गर्नु र केन्द्रसम्म पुर्‍याउनु आफैँमा चुनौतीपूर्ण काम थियो। तर त्यही चुनौतीले पत्रकारिताको वास्तविक अर्थ सिकायो।

जिल्लामा रहेर काम गर्दा मैले देशको केन्द्रभन्दा बाहिरको नेपाल नजिकबाट देख्ने अवसर पाएँ। गाउँका समस्या, स्थानीय नागरिकका पीडा, विकासका आवश्यकता, स्थानीय राजनीति, सामाजिक गतिविधि र आम मानिसका अपेक्षालाई समाचारका रूपमा उठाउने क्रममा पत्रकारिता केवल समाचार लेख्ने पेशा होइन भन्ने बुझ्दै गएँ। एउटा सामान्य नागरिकको समस्या पनि समाचार बन्न सक्छ र त्यसले सम्बन्धित निकायलाई जिम्मेवार बनाउन सक्छ भन्ने अनुभव जिल्लाबाटै प्राप्त भयो। एबीसीको सुरुवाती यात्रासँगै जिल्लाबाट काम गर्दै आउन पाउनु मेरो व्यावसायिक जीवनको महत्वपूर्ण अवसर थियो।

२०७४ साल : केन्द्रको नयाँ अनुभव

२०७४ सालमा केन्द्रीय कार्यालयमा आएपछि मेरो पत्रकारिताको यात्राले अर्को मोड लियो। जिल्लामा समाचार खोज्ने र रिपोर्टिङ गर्ने अनुभव थियो। तर केन्द्रमा आएपछि समाचारको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष—समाचार डेस्क—सँग नजिकबाट काम गर्ने अवसर पाएँ।

फिल्डबाट आएको समाचारलाई कसरी सम्पादन गर्ने ? कुन तथ्यलाई प्राथमिकता दिने ? समाचारको भाषा कसरी स्पष्ट र प्रभावकारी बनाउने ? शीर्षक कसरी बनाउने ? समाचारको सन्तुलन कसरी कायम गर्ने ? दर्शकले सहज रूपमा बुझ्ने गरी विषयलाई कसरी प्रस्तुत गर्ने ?

यी सबै विषय मेरा लागि नयाँ सिकाइका क्षेत्र बने। डेस्कमा बसेर काम गर्दा एउटा कुरा झन् स्पष्ट भयो—फिल्डमा रिपोर्टरले जति मेहनत गर्छ, त्यसलाई सही ढंगले प्रस्तुत गर्ने जिम्मेवारी पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।

समाचारको एउटा शब्दले अर्थ बदल्न सक्छ। एउटा तथ्यको गलत प्रस्तुतिले समाचारको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ। त्यसैले डेस्क पत्रकारिता पनि उत्तिकै संवेदनशील र जिम्मेवार काम हो भन्ने कुरा मैले व्यवहारबाट सिकेँ।

समाचारसँगै कार्यक्रम सञ्चालनको अवसर

समाचार डेस्कको जिम्मेवारीसँगै विभिन्न समसामयिक विषयमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने अवसर पनि पाएँ। कार्यक्रम सञ्चालनले मलाई पत्रकारिताको अर्को पाटो बुझ्ने अवसर दियो। समाचार पढ्नु र कुनै विषयमा विशेषज्ञ, राजनीतिज्ञ वा सम्बन्धित व्यक्तिसँग संवाद गर्नु फरक अनुभव हो।

कार्यक्रम सञ्चालनका क्रममा प्रश्न कसरी तयार गर्ने, अतिथिको विचारलाई कसरी गहिराइमा लैजाने, विषयलाई कसरी सन्तुलित रूपमा प्रस्तुत गर्ने र दर्शकका लागि उपयोगी बहस कसरी निर्माण गर्ने भन्ने कुरा सिक्दै आएको छु।

हरेक कार्यक्रम मेरा लागि एउटा कक्षा जस्तै बनेको छ। हरेक अतिथिबाट केही नयाँ कुरा सिक्ने अवसर मिलेको छ। हरेक विषयले मेरो ज्ञानको दायरा फराकिलो बनाएको छ। र हरेक प्रत्यक्ष प्रसारणले आफूलाई अझ जिम्मेवार बन्न प्रेरित गरेको छ।

शुभशंकर कँडेल : अवसर र सिकाइका एक महत्वपूर्ण व्यक्ति

एबीसीसँगको मेरो यात्रालाई सम्झँदा संस्थाका अध्यक्ष  तथा प्रधानसम्पादक शुभशंकर कँडेललाई अलग राखेर यो यात्रा पूरा हुँदैन। एउटा सञ्चार संस्था स्थापना गर्नु र त्यसलाई वर्षौँसम्म निरन्तर सञ्चालन गर्नु आफैँमा ठूलो चुनौती हो। तर त्योभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, संस्थामा काम गर्ने मानिसलाई अवसर दिनु र उनीहरूलाई काम गर्दै सिक्ने वातावरण सिर्जना गर्नु हो।

मैले एबीसीमा त्यो अवसर पाएँ। अध्यक्ष कँडेलबाट मैले एउटा महत्वपूर्ण कुरा सिकेको छु—काम गर्दै सिक्नुपर्छ र जिम्मेवारीबाट भाग्नु हुँदैन। पत्रकारितामा किताब र कक्षाकोठाबाट मात्र सबै कुरा सिकिँदैन। समाचारको व्यस्त डेस्क, प्रत्यक्ष प्रसारण, आकस्मिक घटना, समयको दबाब र विभिन्न विषयका मानिससँगको संवादले पत्रकारलाई वास्तविक रूपमा सिकाउँछ।

त्यही सिकाइको अवसर एबीसीमा प्राप्त हुँदै आएको छ। कुनै काम गर्दा गल्ती भयो भने त्यसबाट सिक्ने, नयाँ कामको जिम्मेवारी लिन हौसला दिने र आफ्नो क्षमताअनुसार अघि बढ्ने वातावरण निर्माण गर्न अध्यक्ष कँडेलको भूमिका मेरा लागि महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ। उहाँ संस्थाका अध्यक्ष मात्र होइन, काम गर्दै पत्रकारिता सिक्ने अवसर दिने अभिभावक र मार्गदर्शकका रूपमा पनि मेरो यात्रामा जोडिनुभएको छ।

१९ वर्षले दिएको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति : अनुभव

आज पछाडि फर्केर हेर्दा जिल्लाबाट सुरु गरेको त्यो यात्रा कति लामो भइसकेछ भन्ने महसुस हुन्छ। यी वर्षमा मैले अनेकौँ समाचार लेखेँ, सम्पादन गरेँ, कार्यक्रम चलाएँ, विभिन्न व्यक्तिसँग संवाद गरेँ र समाजका अनेकौँ घटना नजिकबाट नियालेँ।

कतिपय समाचारले खुशी दिए। कतिपय घटनाले दुःखी बनाए। कतिपय विषयले आक्रोशित बनाए। कतिपय घटनाले पत्रकारको जिम्मेवारी अझ गम्भीर रहेछ भन्ने अनुभूति गराए।

तर यी सबै अनुभव मेरो पत्रकारिताका पाठ बने। आज पनि म आफूलाई पूर्ण पत्रकार ठान्दिनँ। पत्रकारिता आफैँमा निरन्तर सिकिरहने पेशा हो। हरेक दिन नयाँ विषय आउँछ। हरेक घटनाले नयाँ प्रश्न जन्माउँछ। नयाँ पुस्तासँगै सञ्चारको शैली पनि बदलिँदै जान्छ।

त्यसैले १९ वर्ष पूरा हुनु मेरो यात्राको अन्त्य होइन, अझ धेरै सिक्नुपर्ने नयाँ चरणको सुरुवात हो।

बदलिँदो पत्रकारिता र हाम्रो जिम्मेवारी

आज सूचना प्रविधिले पत्रकारिताको स्वरूप नै परिवर्तन गरिदिएको छ। समाचारका लागि टेलिभिजन मात्र हेर्नुपर्ने अवस्था छैन। मोबाइलमै समाचार आउँछ। सामाजिक सञ्जालमा सूचना फैलिन्छ। अनलाइन माध्यमले क्षणभरमै समाचार विश्वभर पुर्‍याउँछन्।

तर सूचना छिटो हुनु मात्र पर्याप्त छैन। सूचना सही हुनुपर्छ। गलत सूचना र भ्रम फैलिरहेको समयमा पत्रकारको जिम्मेवारी झन् बढेको छ। तथ्य जाँच गर्ने, स्रोत पुष्टि गर्ने, सन्तुलित समाचार दिने र नागरिकलाई सही सूचना उपलब्ध गराउने जिम्मेवारी सञ्चारमाध्यमको हो। यही मूल्य र मान्यतालाई आत्मसात् गर्दै एबीसीको आगामी यात्रा अझ सशक्त बन्नुपर्छ भन्ने मेरो विश्वास छ।

२०औँ वर्षमा मेरो संकल्प

एबीसी २०औँ वर्षमा प्रवेश गर्दै गर्दा म पनि आफ्नो यात्रालाई नयाँ ढंगले हेर्दैछु। जिल्लाबाट सुरु भएको पत्रकारिताको यात्रा केन्द्रसम्म आइपुग्यो। रिपोर्टिङबाट डेस्कसम्मको अनुभव प्राप्त भयो। समाचारसँगै समसामयिक विषयमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने अवसर पाएँ। तर अझै सिक्नुपर्ने धेरै छ। अझ राम्रो समाचार लेख्नुछ। अझ प्रभावकारी सम्पादन गर्नुछ। अझ गहिरा प्रश्न गर्नुछ। समाजका आवाजविहीन मानिसका आवाजलाई अझ बलियो बनाउनुछ। र पत्रकारिताप्रतिको आफ्नो जिम्मेवारीलाई अझ गम्भीरतापूर्वक निर्वाह गर्नुछ।

एबीसीको २०औँ वर्षमा प्रवेश मेरो लागि पनि नयाँ प्रतिबद्धताको समय हो। मलाई यो संस्थाले दिएको अवसरप्रति कृतज्ञ छु। जिल्लाबाट सुरु भएको मेरो यात्रालाई निरन्तरता दिँदै केन्द्रीय जिम्मेवारीसम्म आइपुग्ने अवसर पाउनु मेरा लागि ठूलो उपलब्धि हो।

यस यात्रामा प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष रूपमा साथ दिने सहकर्मी, अग्रज, रिपोर्टर, क्यामेरापर्सन, प्राविधिक, प्रशासनिक कर्मचारी र सम्पूर्ण एबीसी परिवारप्रति म हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु।

विशेषतः एबीसी टेलिभिजनका अध्यक्ष शुभशंकर कँडेलप्रति हार्दिक सम्मान र कृतज्ञता व्यक्त गर्न चाहन्छु। उहाँले दिनुभएको अवसर, विश्वास र काम गर्दै सिक्ने वातावरण मेरा लागि यो यात्राको महत्वपूर्ण आधार बनेका छन्।

एबीसीसँगको मेरो १९ वर्षलाई म एउटा जागिरको अवधि भनेर हेर्दिनँ।  जिल्लाको एउटा कुनाबाट सुरु भएको यात्रा आज केन्द्रीय कार्यालयको डेस्कसम्म आइपुगेको छ। कति बाटो अझै हिँड्न बाँकी छ, थाहा छैन। तर एउटा विश्वास छ—सिक्ने इच्छा र कामप्रतिको इमानदारी रहुन्जेल यात्रा अझ अर्थपूर्ण बन्दै जानेछ।

Originally published on abcnews.com.np.