काठमाडौं । विश्व फुटबलको सर्वोच्च संस्था फिफा अहिले आफ्नो इतिहासकै ठूलो आर्थिक र राजनीतिक दबाबको सामना गरिरहेको छ। अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले फिफाका प्रतियोगिता र डिजिटल अधिकार निजी लगानीकर्तालाई बेच्ने २५ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब ३८ खर्ब रुपैयाँ) को विवादास्पद योजना अघि सारेपछि विश्व फुटबलमा चर्को विरोध सुरु भएको हो।

युरोपेली फुटबल महासंघ (यूईएफए) सहित विभिन्न फुटबल निकायले उक्त योजनालाई फुटबलको व्यावसायीकरणको चरम उदाहरण भन्दै विरोध जनाएका छन्। त्यसपछि इन्फान्टिनो सो योजना फिर्ता लिन बाध्य भएका छन्।

फिफाको आम्दानी १९ खर्ब रुपैयाँ नाघ्ने अनुमान

फिफाले सन् २०२३–२०२६ को चारवर्षे चक्रमा करिब १३ अर्ब अमेरिकी डलर (झण्डै १९.७६ खर्ब रुपैयाँ) आम्दानी गर्ने अनुमान गरेको छ। यो अघिल्लो विश्वकप चक्रको तुलनामा झण्डै दोब्बर हो।

२०२६ मा अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा हुने विस्तारित ४८ टोलीको विश्वकपबाट मात्रै करिब ८.९ अर्ब डलर आम्दानी हुने प्रक्षेपण गरिएको छ।

फिफाको आम्दानीका प्रमुख स्रोतहरू:

• प्रसारण अधिकार : ४.३ अर्ब डलर
• प्रायोजन : ३.८ अर्ब डलर
• टिकट तथा आतिथ्य सेवा : ३ अर्ब डलर

फिफाले आफ्ना सदस्य राष्ट्रका फुटबल संघहरूलाई विकास कार्यक्रममार्फत अर्बौं डलर वितरण गर्ने गरेको छ भने संस्थाको सञ्चित नगद पनि करिब ४ अर्ब डलर रहेको बताइएको छ।

विश्वकपको ब्रान्ड मूल्य ५.२ अर्ब डलर

ब्रान्ड फाइनान्सको विश्लेषणअनुसार सन् २०२६ सम्म फिफा विश्वकपको ब्रान्ड मूल्य ५.२ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। प्रायोजन, प्रसारण अधिकार, टिकट बिक्री र व्यापारिक सामग्री बिक्रीबाट विश्वकपले अर्बौं डलरको आर्थिक मूल्य सिर्जना गरिरहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

इन्फान्टिनोको योजनाले चर्कियो विवाद

इन्फान्टिनोले फिफाका नयाँ प्रतियोगिता र डिजिटल अधिकार निजी लगानीकर्तालाई बिक्री गर्ने योजना अघि बढाएपछि यूईएफएले त्यसको कडा विरोध गर्दै नेतृत्वप्रति विश्वास गुमेको जनाएको छ।

फिफाकै प्रमुख सञ्चालन अधिकृत (सीओओ) केभिन लामोरले पनि उक्त परियोजनाबारे प्रशासनलाई पूर्ण जानकारी नदिइएको खुलासा गरेपछि विवाद झनै चर्किएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

को बन्ला फिफाको नयाँ नेतृत्व?

इन्फान्टिनोको नेतृत्वमाथि दबाब बढिरहेका बेला सम्भावित उत्तराधिकारीबारे पनि चर्चा सुरु भएको छ।

सम्भावित दाबेदारमा:

• कोन्काकाफ अध्यक्ष भिक्टर मोन्टाग्लियानी
• एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफा

यस्तै, पीएसजीका अध्यक्ष नासेर अल–खेलाइफी स्वयं अध्यक्षको दौडमा नरहे पनि उनको समर्थन निर्णायक हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

आगामी मार्चमा मोरक्कोमा हुने फिफाको ७७औँ कंग्रेसअघि नेतृत्व र संस्थाको भावी आर्थिक रणनीतिबारे बहस अझ तीव्र हुने अपेक्षा गरिएको छ। अहिलेको विवादले विश्व फुटबलमा केवल नेतृत्व परिवर्तनको सम्भावना मात्र नभई फिफाको भविष्यको आर्थिक मोडलसमेत नयाँ ढंगले परिभाषित हुने संकेत दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

Originally published on abcnews.com.np.