काठमाडौं । मोरक्कोसँग सीमा जोडिएको स्पेनको स्वायत्त क्षेत्र सिउटामा समुद्रीमार्ग हुँदै दशौँ हजार आप्रवासी प्रवेश गरेपछि युरोपेली राजनीतिमा नयाँ विवाद चर्किएको छ। घटनाका क्रममा कम्तीमा ६७ जनाको मृत्यु भएको छ भने अधिकांश आप्रवासीलाई स्पेनी सेना र प्रहरीले सीमासम्म पुर्‍याएर मोरक्को फर्काएका छन्।

समुद्रबाट निकालिएका शवसँगै रबरका ट्युब र पौडी खेल्न प्रयोग गरिने ‘फ्लिपर्स’ समेत फेला परेका छन्। यति ठूलो संख्यामा मानिस एकैपटक सीमापार गर्न किन पुगे भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ। बीबीसीका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको ‘स्पेन खुला छ’ भन्ने सन्देश यसको प्रमुख कारण हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

घटनापछि स्पेनका प्रधानमन्त्री पेद्रो साञ्चेजले केही युरोपेली नेताले राजनीतिक लाभ लिन खोजेको आरोप लगाएका छन्। विशेषगरी इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले स्पेनको आप्रवासन नीतिको आलोचना गर्दै सुरक्षा जोखिमको हवाला दिई स्पेनसँगको सेन्जेन व्यवस्थालाई अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्ने घोषणा गरेकी छन्।

स्पेनले भने सिउटा सेन्जेन क्षेत्रभित्र नपर्ने भएकाले त्यहाँ पुगेका आप्रवासी स्वतः युरोपको मुख्य भूभागमा प्रवेश गर्न नसक्ने स्पष्ट पारेको छ।

युरोपेली संघका करिब दुई दर्जन सदस्य राष्ट्रले आप्रवासन नीतिबारे आकस्मिक बैठकको माग गरेका छन्। उनीहरूले स्पेनको उदार आप्रवासन नीतिले अनियमित आप्रवासीलाई आकर्षित गरेको आरोप लगाएका छन्। स्पेन सरकारले भने श्रमिक अभाव र वृद्ध जनसंख्याका कारण व्यवहारिक नीति अपनाइएको जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री साञ्चेजले स्पेनको सर्वोच्च अदालतले समुद्रमार्फत आएका आप्रवासीलाई तत्काल फिर्ता पठाउन नहुने फैसला गरेपछि मानव तस्करहरूले त्यसको गलत प्रचार गर्दै ‘स्पेन खुला छ’ भन्ने भ्रम फैलाएको बताएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार घटनामा मानव तस्करभन्दा सामाजिक सञ्जालको प्रभाव बढी देखिएको छ। सामाजिक सञ्जालमा युरोप सहजै प्रवेश गर्न सकिने दाबी गरिएका भिडियो र सामग्री व्यापक रूपमा फैलाइएपछि धेरै मानिस समुद्रमार्फत सिउटा पुगेका थिए। तर त्यहाँ पुगेपछि उनीहरूले न बस्ने स्थान पाए, न खानाको व्यवस्था, न युरोपको मुख्य भूभाग पुग्ने अवसर। त्यसपछि अधिकांश केही घण्टामै मोरक्को फर्किएका छन्।

स्पेनको एल पाइसका विश्लेषक एन्ड्रिया रिज्जीका अनुसार दक्षिणपन्थी राजनीतिक शक्तिहरूले घटनालाई आफ्नो राजनीतिक अभियानका लागि प्रयोग गरिरहेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि घटनालाई ‘विपत्ति’ र ‘आक्रमण’को संज्ञा दिएका छन्। विश्लेषकहरूले युरोपभित्रको मतभेद रुसको रणनीतिक हितसँग पनि मेल खाने बताएका छन्।

मोरक्कोले घटनाको दोष आपराधिक समूहलाई दिएको छ। तर आलोचकहरूले हजारौँ मानिस सीमा क्षेत्रमा जम्मा हुँदा सुरक्षा निकाय अनभिज्ञ रहन नसक्ने बताएका छन्। यद्यपि स्पेनले मोरक्कोलाई अझै विश्वसनीय साझेदारकै रूपमा लिएको छ।

घटनापछि स्पेनले सिउटाको सीमा सुरक्षामा थप कडाइ गरेको छ। समुद्री क्षेत्रमा तैरिने अवरोध राखिएको, सीमाको बार विस्तार गरिएको र थप गस्ती जहाज परिचालन गरिएको छ। आउँदो साता युरोपेली संघका गृहमन्त्रीहरूले बाह्य सीमा सुरक्षालाई थप प्रभावकारी बनाउने विषयमा छलफल गर्ने तयारी गरेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.