काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) र यसअन्तर्गतका आंगिक क्याम्पसमा अध्ययनरत विद्यार्थीले स्वास्थ्य उपचारमा ठूलो सहुलियत पाउने व्यवस्था भए पनि धेरै विद्यार्थी यसबारे अनभिज्ञ रहेको पाइएको छ।

त्रिविको ‘विद्यार्थी स्वास्थ्योपचार कोष’ मार्फत विद्यार्थीले नेपालका विभिन्न अस्पतालमा उपचार गराउँदा औषधि तथा खानाबाहेकको खर्चमा ९० प्रतिशतसम्म छुट पाउने व्यवस्था छ। कोषले विद्यार्थीको उपचारमा प्रत्येक शैक्षिक वर्षमा अधिकतम एक लाख रुपैयाँसम्म खर्च व्यहोर्ने व्यवस्था गरेको छ।

विद्यार्थीले स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहमा भर्ना हुँदा तथा तोकिएको सेमेस्टर वा वर्षमा स्वास्थ्योपचार कोषका लागि ५०० रुपैयाँ शुल्क बुझाउनुपर्ने व्यवस्था छ।

कसरी पाइन्छ सुविधा ?

स्वास्थ्य उपचार सुविधा लिन विद्यार्थीले सुरुमा आफ्नो सम्बन्धित क्याम्पसमा निवेदन दिनुपर्छ। क्याम्पसले त्रिविको सम्बन्धित निर्देशनालयमा सिफारिसका लागि अनुरोध गरेपछि निर्देशनालयले उपचार गर्ने अस्पताललाई सिफारिस गर्छ।

सिफारिस स्वीकृत भएपछि विद्यार्थीले तोकिएका स्वास्थ्य संस्थामा उपचार गराउँदा औषधि र खानाबाहेकको उपचार खर्चमा ९० प्रतिशतसम्म छुट पाउँछन्। यसका लागि सिफारिसपत्र र वैध विद्यार्थी परिचयपत्रको प्रतिलिपि आवश्यक हुन्छ।

उपचारका क्रममा तत्काल सिफारिसपत्र लिन नसकेका विद्यार्थीले डिस्चार्ज भएको एक महिनाभित्र आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेमा पनि सुविधा लिन सक्ने व्यवस्था छ।

कहाँ पाइन्छ उपचार सुविधा ?

काठमाडौं उपत्यकामा अध्ययनरत विद्यार्थीले त्रिवि शिक्षण अस्पताललगायत तोकिएका स्वास्थ्य संस्थाबाट सुविधा लिन सक्छन्। उपत्यकाबाहिरका आंगिक क्याम्पसमा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागि सम्बन्धित क्याम्पसले जिल्ला अस्पताल वा आफूलाई पायक पर्ने अस्पतालसँग सम्झौता गरेर सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था छ।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालका सूचना अधिकारी कालीप्रसाद रोस्याराका अनुसार आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेर आएका विद्यार्थीलाई सुविधाबाट वञ्चित नगरिने भए पनि यसबारे जानकारी लिएर सेवा लिन आउने विद्यार्थीको संख्या निकै कम छ।

कस्ता उपचारमा सुविधा पाइन्छ ?

अस्पतालमा भर्ना भएका विद्यार्थीका लागि सामान्य वार्डको बेड शुल्क तथा आवश्यक अवस्थामा आईसीयू उपचार खर्चसमेत तोकिएको सीमाभित्र कोषबाट व्यहोर्ने व्यवस्था छ।

उपचार सुविधा भने प्रत्येक शैक्षिक सत्रमा तोकिएको सीमाभित्र मात्र उपलब्ध हुन्छ। भर्ना हुनुअघि नै दीर्घरोग भएको प्रमाणित भएका विद्यार्थीका लागि भने यो सुविधा लागू नहुने व्यवस्था छ।

यी उपचारमा सुविधा पाइँदैन

कोषबाट सुत्केरी तथा गर्भावस्थासम्बन्धी खर्च, सामान्य स्वास्थ्य परीक्षण, अंग प्रत्यारोपण, कस्मेटिक उपचार, चस्मा तथा लेन्स र श्रवण उपकरणको खर्च व्यहोर्ने व्यवस्था छैन।

यस्तै, क्याम्पसमा भर्ना हुनुअघि नै दीर्घकालीन रोग लागेको प्रमाणित भएका विद्यार्थी पनि यो सुविधाका लागि योग्य हुँदैनन्।

विद्यार्थीलाई जानकारी गराउन निर्देशन

त्रिविले लामो समयदेखि स्वास्थ्योपचार सुविधा उपलब्ध गराउँदै आए पनि विद्यार्थीलाई पर्याप्त जानकारी नहुँदा सेवा प्रभावकारी रूपमा उपयोग हुन नसकेको जनाएको छ।

विश्वविद्यालयले क्याम्पसहरूलाई सूचना बोर्डमार्फत सुविधाबारे जानकारी गराउन आग्रह गरेको छ। त्रिविका प्रवक्ता नवीन भण्डारीले नयाँ विद्यार्थीलाई अभिमुखीकरण कार्यक्रममै स्वास्थ्य उपचार सुविधाबारे जानकारी गराउनुपर्ने बताए।

सुरुमा स्वास्थ्योपचार कोषबाट ५० हजार रुपैयाँसम्म उपचार खर्च व्यहोर्ने व्यवस्था रहेकामा आर्थिक वर्ष २०७५/७६ देखि यो सीमा बढाएर एक लाख रुपैयाँ पुर्‍याइएको हो।

Originally published on abcnews.com.np.