पश्चिम नवलपरासी, साउन २८ गते । नारायणी नदीमा आएको बाढी र तीव्र कटानबाट सुस्ता गाउँ जोगाउन स्थानीयवासी रातदिन नदी किनारमा खटिएका छन्। बाढी बस्तीमा पस्ने जोखिम बढेपछि स्थानीयले अस्थायी तटबन्ध निर्माण गर्दै नदी नियन्त्रणको प्रयास गरिरहेका छन्।

नारायणी नदीपारिको सुस्ता गाउँका ओसिएर खाँ एक सातादेखि नदी किनारमै दिनरात बिताइरहेका छन्। एक साताअघि नदीको बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि उनीसहित स्थानीयवासी नदी नियन्त्रणमा जुटेका हुन्।

“धन्न अहिले घाम लागेको छ र पानीको सतह घटेकाले काम गर्न पाएका छौँ,” नदी किनारमा बोरामा बालुवा भर्दै गरेका खाँले भने।

कटान बढेपछि स्थानीयमा चिन्ता

सुस्ता बचाउ अभियानकी नूरजहाँ बेगम (लैला) पनि नदी किनारमै बोरामा माटो भर्ने काममा जुटेकी छन्। नारायणी नदीले तीव्र रूपमा कटान गरिरहेकाले सुस्ता जोगिने हो कि होइन भन्ने चिन्ता रहेको उनले बताइन्।

“सुस्ता बच्छ कि बच्दैन भन्ने चिन्ता छ। सधैँ यही दुःखले सताएको छ,” उनले भनिन्।

गत वर्ष बाढीले क्षति पुर्‍याएको स्थानमा तटबन्ध निर्माण भए पनि यस वर्ष नदीले नयाँ क्षेत्रमा कटान थालेपछि जोखिम थपिएको हो। बाढी बस्तीमा पस्न थालेपछि स्थानीयवासीले रातदिन खटिएर अस्थायी तटबन्ध निर्माण गरिरहेका छन्।

तटबन्ध निर्माणमा भारतीय पक्षको अवरोध

सुस्तामा यस वर्ष सङ्घीय सरकारले जोखिमयुक्त स्थान पहिचान गरी ११ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लागतमा तटबन्ध निर्माण गरेको थियो। एउटा जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा निर्माण गरिएको तटबन्धले बस्ती जोगाउन सहयोग गरे पनि अर्को क्षेत्रमा ठेक्का भइसकेपछि भारतीय पक्षको अवरोधका कारण काम अघि बढ्न सकेन।

अहिले त्यही क्षेत्रमा नारायणी नदीले तीव्र कटान गरिरहेको स्थानीयले बताएका छन्।

स्थानीयवासीले चार दिनसम्म उक्त क्षेत्रमा आफ्नै प्रयासमा अस्थायी तटबन्ध निर्माण गरेका थिए। पछिल्लो समय भने सुरक्षा निकायसहित तीनै तहका सरकारको सहयोग बढेको उनीहरूको भनाइ छ।

तीनै तहका सरकारको सहयोग

सुस्ता बचाउ अभियानका प्रवक्ता रविन्द्र जयसवालले पछिल्लो समय स्थानीयको प्रयासमा सरकारको सहयोग थपिएको बताए।

उनका अनुसार प्रतिनिधिसभा सदस्यदेखि प्रदेश सरकारका प्रतिनिधिसम्म सुस्तामा पुगेर नदी नियन्त्रणका लागि तत्काल बजेट उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

सुरक्षा निकायले समेत नियमित रूपमा जनशक्ति परिचालन गरेर तटबन्ध निर्माणमा सहयोग गरिरहेको उनले बताए।

सुरक्षाकर्मी परिचालन

सुस्तामा नेपाली सेनासहित तीनवटै सुरक्षा निकाय परिचालन भएका छन्। प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीपकराज नेपालका अनुसार सुरक्षा निकायका टोली पालैपालो सुस्तामा खटिएका छन्।

प्रतिनिधिसभा सदस्य विक्रम खनालले सङ्घीय सरकारसँग समन्वय गरिरहेका छन् भने लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्य सुस्तामै पुगेर प्रदेश सरकारले नदी नियन्त्रणका लागि पूर्ण सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

सङ्घीय सरकार मातहतको सिँचाइ तथा जलस्रोत व्यवस्थापन आयोजना, चितवन तथा लुम्बिनी प्रदेश सरकार मातहतको जलस्रोत तथा सिँचाइ विकास डिभिजन कार्यालय, नवलपरासीले अस्थायी बाँध निर्माणमा स्थानीयलाई सहयोग गरिरहेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.