हेटौँडा । वाग्मती प्रदेशमा नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। प्रदेश प्रमुख दीपकप्रसाद देवकोटाले मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँको राजीनामा स्वीकृत गर्दै नयाँ मुख्यमन्त्री नियुक्तिका लागि दाबी पेस गर्न आह्वान गरेका छन्।

प्रदेश प्रमुखको कार्यालयले सोमबार जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार मुख्यमन्त्री बानियाँले नेपालको संविधानको धारा १६९ को उपधारा (१) को खण्ड (क) बमोजिम भदौ १ गतेदेखि लागू हुने गरी दिएको राजीनामा स्वीकृत गरिएको हो।

राजीनामा स्वीकृत भएसँगै प्रदेश प्रमुखले संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) बमोजिम प्रदेशसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा बहुमत जुटाउन सक्ने प्रदेशसभा सदस्यलाई मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेस गर्न आह्वान गरेका छन्।

दाबी पेस गर्ने समयसीमा भदौ ४ गते बिहीबार अपराह्न ४ बजेसम्म तोकिएको छ।

यससँगै वाग्मती प्रदेशमा नयाँ सत्ता समीकरण निर्माणको प्रक्रिया अघि बढेको छ। अब प्रदेशसभामा बहुमत जुटाउन सक्ने दल वा दलहरूको गठबन्धनले आफ्नो तर्फबाट मुख्यमन्त्रीको दाबी प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ।

मुख्यमन्त्री बानियाँले सोमबार प्रदेशसभाको बैठकमा विश्वासको मत लिने कार्यसूची रहे पनि आफूले आवश्यक बहुमत जुटाउन नसक्ने अवस्था देखिएपछि मतदान प्रक्रियामा नगई राजीनामा दिने घोषणा गरेका थिए।

प्रदेशसभामा आफ्नो पक्षमा आवश्यक समर्थन नरहेको निष्कर्षमा पुगेपछि उनले प्रदेश प्रमुखसमक्ष राजीनामा बुझाएका थिए। प्रदेश प्रमुखले राजीनामा स्वीकृत गरेपछि नयाँ सरकार गठनको संवैधानिक प्रक्रिया अघि बढेको हो।

बानियाँ नेतृत्वको सरकार २०८२ साउन २० गते संविधानको धारा १६८ को उपधारा (२) बमोजिम गठन भएको थियो। त्यतिबेला नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेको साझेदारीमा सरकार बनेको थियो।

तर सरकार गठनमा सहभागी एमालेले साउन ६ गते समर्थन फिर्ता लिएपछि बानियाँ नेतृत्वको सरकार अल्पमतमा परेको थियो। एमालेको समर्थन फिर्तासँगै सरकारको भविष्य अनिश्चित बनेको थियो।

त्यसपछि मुख्यमन्त्री बानियाँले प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत लिने तयारी गरेका थिए। तर मतदानमा बहुमत नपुग्ने राजनीतिक अंकगणित स्पष्ट भएपछि उनले विश्वासको मतको सामना गर्नुको सट्टा राजीनामाको बाटो रोजेका हुन्।

अब वाग्मती प्रदेशको राजनीति नयाँ सत्ता समीकरणतर्फ अघि बढेको छ। प्रदेशसभामा रहेका दलहरूले बहुमत जुटाउन आवश्यक छलफल र आन्तरिक तयारी तीव्र बनाउने सम्भावना छ।

प्रदेश प्रमुखले दिएको समयसीमाभित्र बहुमत समर्थनको आधारसहित दाबी पेस गर्ने प्रदेशसभा सदस्य नै नयाँ मुख्यमन्त्री बन्ने प्रक्रियामा अघि बढ्नेछन्।

वाग्मतीमा सरकार परिवर्तनसँगै प्रदेशसभामा दलहरूको शक्ति सन्तुलन र गठबन्धनको स्वरूप पनि महत्वपूर्ण बन्नेछ। विशेषगरी कांग्रेस र एमालेबीचको पुरानो सत्ता सहकार्य भत्किएपछि अब कुन दल वा गठबन्धनले सरकारको नेतृत्व लिन्छ भन्ने विषय प्रदेश राजनीतिका लागि निर्णायक बनेको छ।

नयाँ सरकार गठनका लागि दलहरूले केवल मुख्यमन्त्रीको नाम तय गर्ने मात्र होइन, मन्त्रालय बाँडफाँट, साझा नीति तथा कार्यक्रम र सत्ता साझेदारीको स्वरूपसमेत टुंग्याउनुपर्नेछ।

मुख्यमन्त्री बानियाँको राजीनामासँगै उनको नेतृत्वमा रहेको सरकारको राजनीतिक अध्याय समाप्त भएको छ भने वाग्मती प्रदेशमा अर्को सरकार गठनका लागि संवैधानिक घडी सुरु भएको छ।

अब भदौ ४ गते अपराह्न ४ बजेसम्म कसले बहुमतको दाबी गर्छ र प्रदेशसभाको अंकगणित कसरी नयाँ गठबन्धनमा रूपान्तरण हुन्छ भन्ने विषय वाग्मती प्रदेशको राजनीतिको मुख्य केन्द्र बनेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.