काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिल (एनएमसी) को अनुगमन टोलीले महोत्तरीको गौशाला बजारमा सञ्चालनमा रहेको एक डेन्टल क्लिनिकमा अनुगमन गर्दा क्लिनिक बन्द अवस्थामा फेला पारेको छ। अनुगमनका क्रममा क्लिनिक सञ्चालकसमेत सम्पर्कमा नआएपछि काउन्सिलले घटनालाई गम्भीर रूपमा लिएको जनाएको छ।

क्लिनिक सञ्चालनका लागि आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा भएको छ कि छैन भन्ने जाँच गर्न एनएमसीको टोली गौशाला पुगेको थियो। टोलीले क्लिनिकको दर्ता प्रमाणपत्र, त्यहाँ कार्यरत चिकित्सकको नेपाल मेडिकल काउन्सिलमा भएको दर्ता, चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको शैक्षिक योग्यता, सेवा सञ्चालनसम्बन्धी अनुमति तथा अन्य आवश्यक कानुनी कागजात परीक्षण गर्ने तयारी गरेको थियो।

तर टोली क्लिनिकमा पुग्दा ढोका बन्द रहेको र सञ्चालकसँग सम्पर्क हुन नसकेको काउन्सिलले जनाएको छ।

यसपछि क्लिनिकले प्रचलित कानुनअनुसार सेवा सञ्चालन गरिरहेको थियो वा थिएन भन्ने विषयमा थप अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। क्लिनिकमा कार्यरत चिकित्सक तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीको योग्यता र सम्बन्धित निकायमा उनीहरूको दर्ताको अवस्थासमेत परीक्षण गरिने काउन्सिलले जनाएको छ।

विशेषगरी स्वास्थ्य संस्था तथा डेन्टल क्लिनिक सञ्चालन गर्दा सम्बन्धित निकायबाट आवश्यक अनुमति लिनुका साथै सेवा प्रदान गर्ने चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीले तोकिएको व्यावसायिक योग्यता र दर्ता पूरा गरेको हुनुपर्ने व्यवस्था छ। त्यसैले अनुगमनका क्रममा आवश्यक कागजात प्रस्तुत गर्न नसक्ने वा अनुगमन टोलीसँग सम्पर्कमा नआउने अवस्थालाई काउन्सिलले सामान्य रूपमा नलिएको हो।

क्लिनिकको अनुगमनका लागि एनएमसीको टोलीसँगै दन्त चिकित्सा क्षेत्रका विज्ञहरू पनि गौशाला पुगेका थिए।

अनुगमन टोलीमा नेपाल डेन्टल एसोसिएसनका केन्द्रीय अध्यक्ष डा. अजयकुमार शाह, नेपाल डेन्टल एसोसिएसन महोत्तरी–सर्लाहीका अध्यक्ष डा. गंगाराम खर्गा, नेपाल डेन्टल एसोसिएसन धनुषाका महासचिव डा. सुमन कर्ण तथा डा. राजेश शाहलगायत विज्ञहरू सहभागी थिए।

टोलीले क्लिनिकको अवस्थाबारे आवश्यक प्रमाण तथा तथ्य संकलन गरिरहेको जनाएको छ।

अनुगमनको उद्देश्य केवल क्लिनिक खुला छ कि बन्द छ भन्ने हेर्नु मात्र नभई त्यहाँबाट प्रदान भइरहेको स्वास्थ्य सेवा कानुनी, व्यावसायिक र चिकित्सकीय मापदण्डअनुसार सञ्चालन भइरहेको छ कि छैन भन्ने परीक्षण गर्नु रहेको काउन्सिलको भनाइ छ।

सञ्चालक सम्पर्कविहीन भएपछि थप चासो

अनुगमन टोली पुग्दा क्लिनिक बन्द भेटिनु र सञ्चालक सम्पर्कमा नआउनुले काउन्सिलको चासो थप बढाएको छ।

अनुगमनका क्रममा सम्बन्धित संस्थाका सञ्चालक वा जिम्मेवार व्यक्ति उपस्थित भई आवश्यक कागजात उपलब्ध गराउनु अपेक्षित हुन्छ। तर यहाँ सञ्चालक नै सम्पर्कविहीन भएपछि क्लिनिकको कानुनी अवस्था तथा त्यहाँबाट प्रदान भइरहेको स्वास्थ्य सेवासम्बन्धी थप प्रश्न उठेको छ।

यद्यपि क्लिनिक बन्द हुनु वा सञ्चालक तत्काल सम्पर्कमा नआउनुलाई मात्र आधार बनाएर क्लिनिकले कानुन उल्लंघन गरेको निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने काउन्सिलको छानबिन प्रक्रियाले देखाउनेछ। त्यसका लागि दर्ता, अनुमति, चिकित्सकको योग्यता तथा व्यावसायिक दर्तालगायत सम्पूर्ण पक्षको प्रमाण परीक्षण आवश्यक हुनेछ।

काउन्सिलले क्लिनिकमा सेवा दिने चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको शैक्षिक योग्यता र व्यावसायिक दर्तालाई पनि अनुगमनको महत्वपूर्ण विषय बनाएको छ।

डेन्टल क्लिनिकमा उपचार गर्ने चिकित्सक सम्बन्धित व्यावसायिक निकायमा दर्ता भएको हुनुपर्ने हुन्छ। त्यस्तै क्लिनिकमा कार्यरत अन्य स्वास्थ्यकर्मीको योग्यता तथा उनीहरूले गर्ने काम पनि सम्बन्धित कानुनी मापदण्डअनुसार हुनुपर्ने हुन्छ।

अनुगमनका क्रममा यी विवरण तथा कागजात परीक्षण गरेर मात्रै क्लिनिकको वास्तविक अवस्था पहिचान गर्न सकिने काउन्सिलले जनाएको छ।

स्वास्थ्य संस्था सञ्चालनसम्बन्धी अनुगमनको मुख्य उद्देश्य बिरामीलाई सुरक्षित र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनु हो।

डेन्टल क्लिनिकमा पनि संक्रमण नियन्त्रण, उपकरणको उचित प्रयोग, चिकित्सकको योग्यता, औषधि तथा उपचारसम्बन्धी मापदण्डलगायतका विषय महत्वपूर्ण हुन्छन्। आवश्यक कानुनी तथा व्यावसायिक मापदण्ड पूरा नगरी स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन भएमा त्यसले सेवाग्राहीको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष जोखिम निम्त्याउन सक्छ।

त्यसैले काउन्सिलले अनुगमनका क्रममा केवल कागजी प्रक्रिया मात्र नभई क्लिनिकबाट प्रदान गरिने सेवाको गुणस्तर र सुरक्षासँग सम्बन्धित पक्षलाई समेत महत्व दिने गरेको छ।

थप कारबाहीको तयारी

एनएमसीले क्लिनिक सञ्चालनमा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा भए–नभएको छानबिन गरिरहेको जनाएको छ।

अनुगमनबाट आवश्यक प्रमाण संकलन भएपछि सम्बन्धित कानुन र नियमअनुसार थप प्रक्रिया अघि बढाइने काउन्सिलको भनाइ छ। यदि क्लिनिकले आवश्यक अनुमति नलिएको, अप्रमाणित व्यक्ति वा दर्ता नभएका चिकित्सकबाट सेवा सञ्चालन गरेको वा अन्य कानुनी मापदण्ड उल्लंघन गरेको प्रमाणित भएमा सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाअनुसार कारबाही हुन सक्नेछ।

तर छानबिन पूरा नभएसम्म क्लिनिक वा सञ्चालकमाथि लागेको आशंकालाई अन्तिम निष्कर्षका रूपमा लिन नमिल्नेछ।

गौशालामा भएको यो अनुगमनले स्थानीयस्तरमा सञ्चालन भइरहेका स्वास्थ्य तथा डेन्टल क्लिनिकको दर्ता, चिकित्सकको व्यावसायिक योग्यता र सेवा सञ्चालनको कानुनी मापदण्ड नियमित रूपमा परीक्षण गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि देखाएको छ। एनएमसीले संकलन गरेको प्रमाणका आधारमा अब क्लिनिकको वास्तविक कानुनी अवस्था र आवश्यक कारबाहीबारे थप निर्णय गर्नेछ।

Originally published on abcnews.com.np.