हेटौँडा । मकवानपुरको हेटौँडा–१९, वस्तीपुरस्थित वासुदेव खोलामा आएको बाढीले चार बालिकालाई बगाउँदा तीन जनाको मृत्यु भएको छ। विद्यालयबाट घर फर्किने क्रममा मंगलबार दिउँसो आएको भेलमा चार बालिका बगेका थिए। एक बालिका भने बुट्टा समातेर बाँच्न सफल भएकी छन्।

बाढीमा परी निर्मल माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत १३ वर्षीया सुमित्रा भोलन, ८ वर्षीया रोशनी स्याङ्तान र १२ वर्षीया विनिता भोलनको मृत्यु भएको हो।

उनीहरू मंगलबार करिब ४ बजे विद्यालयबाट घरतर्फ हिँडेका थिए। घर पुग्न वासुदेव खोला तर्नुपर्ने बाध्यता उनीहरूको नियमित बाटो थियो। वर्षायाममा खोला बढ्ने गरे पनि सामान्य अवस्थामा खोलामा बनाइएको स्ल्याबबाट विद्यार्थीहरू आवतजावत गर्दै आएका थिए।

घटनाको दिन विद्यालय आसपास ठूलो पानी परेको थिएन। तर घरनजिक पुग्दा सिमसिम पानी परिरहेको थियो। स्थानीयका अनुसार लेक क्षेत्रमा परेको पानीका कारण एक्कासि खोलाको बहाव बढेको थियो।

चार बालिका एकअर्काको हात समातेर खोला तर्न खोज्दा सुरुमा ८ वर्षीया रोशनीलाई भेलले बगाएको थियो। त्यसपछि सुमित्रा र विनिता पनि भेलमा परेका थिए।

एक बालिका झारी समातेर बाँचिन्

घटनाका क्रममा १६ वर्षीय एक किशोरले बालिकालाई बचाउन खोलामा हाम फाले पनि सफल हुन सकेनन्। चारमध्ये सीमा भोलन भने खोलाले बगाउँदै लगेपछि एउटा झारी समातेर बाहिर निस्कन सफल भइन्।

सीमाका अनुसार उनीहरू चारै जना हात समातेर खोला तर्दै थिए। ‘सुरुमा सानु बहिनीलाई बगायो, त्यसपछि सुमित्रा बहिनीलाई बगायो। त्यसपछि मलाई पनि बगायो,’ उनले भनिन्, ‘बगाइसकेपछि को को कता पुगे, थाहा पाइनँ।’

रोशनीको शव घटनास्थलभन्दा करिब पाँच सय मिटर तल रुखको जरामा अड्किएको अवस्थामा सोही साँझ फेला परेको थियो। विनिताको शव घटनास्थलबाट करिब चार किलोमिटर तल बालुवाले आधा पुरिएको अवस्थामा बुधबार फेला परेको थियो। सुमित्राको शव भने शुक्रबार राप्ती नदीको काँसको बुटोमा अड्किएको अवस्थामा फेला परेको हो।

परिवारमा बज्रियो पीडा

रोशनीका पिता दीप स्याङ्तान छोरीको मृत्युले शोकमा छन्। उनका अनुसार रोशनी प्रायः दिदीसँगै घर फर्किन्थिन्। घटनाको दिन छोरी बगेको खबर भाइहरूले फोन गरेपछि मात्रै आफूले थाहा पाएको उनले बताए।

रोशनीकी आमा वैदेशिक रोजगारीका क्रममा बहराइनमा रहेको परिवारले जनाएको छ।

सुमित्राका आमाबुबा राक्सिराङ गाउँपालिकामा बस्दै आएका छन्। पढाइका लागि सुमित्रालाई डाँडागाउँस्थित हजुरबुबा–हजुरआमासँग राखिएको थियो। खोलामा जोखिम रहेकाले परिवारका सदस्यले पालैपालो उनलाई लिन जाने गरेको उनकी आमाले बताइन्।

‘त्यो खोलाको भर छैन भनेर जहिले मामाहरू लिन जान्थे। त्यो दिन कामतिर भएर जान भ्याएनछन्,’ सुमित्राकी आमाले भनिन्, ‘एकछिन ढिला हुनाले छोरीको मुख देख्न पाइनँ।’

वर्षौँदेखि पुलको माग, अझै बनेन

स्थानीयवासीका अनुसार वासुदेव खोलामा पुल निर्माणको माग लामो समयदेखि हुँदै आएको थियो। विद्यालय जाने बाटोमै खोला पर्ने भएकाले वर्षायाममा विद्यार्थी तथा स्थानीयलाई आवतजावत गर्न समस्या हुँदै आएको थियो।

स्थानीयले तीनै तहका सरकारसँग पुल तथा कल्भर्ट निर्माणको माग गर्दै आए पनि हालसम्म स्थायी संरचना निर्माण हुन सकेको छैन।

जनप्रतिनिधिका अनुसार पुल निर्माणका लागि आवश्यक जग्गा निजी स्वामित्वमा रहेकाले समस्या भएको हो। जग्गाधनीले हेटौँडा उपमहानगरपालिकालाई विपक्षी बनाएर अदालतमा मुद्दा दायर गरेपछि निर्माण प्रक्रिया रोकिएको बताइएको छ।

हेटौँडा–१९ का वडाध्यक्ष नरनाथ सुवेदीका अनुसार पुल निर्माणका लागि बजेट विनियोजन हुँदै आए पनि जग्गासम्बन्धी विवादका कारण काम अघि बढ्न सकेको छैन।

हेटौँडा उपमहानगरपालिकाकी नगरप्रमुख मीनाकुमारी लामाले पनि उक्त स्थानमा संरचना निर्माणका लागि पटक–पटक बजेट विनियोजन भएको बताइन्।

उनका अनुसार विवाद समाधान गरी कल्भर्ट निर्माण गर्ने विषयमा छलफल भए पनि खोला पर्ने जग्गा निजी स्वामित्वमा रहेकाले समस्या भएको हो। गत आर्थिक वर्षमा सोही स्थानमा कल्भर्ट निर्माणका लागि वडा कार्यालयले ८ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो। तर, काम सुरु हुन नसकेपछि डाँडागाउँ जाने बाटोमा स्ल्याब ढलान गरिएको थियो।

वर्षौँदेखि पुलको माग हुँदै आए पनि स्थायी संरचना बन्न नसक्दा विद्यालयबाट घर फर्किरहेका बालिकाले ज्यान गुमाएको घटनाले स्थानीय तहको पूर्वाधार व्यवस्थापन र जोखिम न्यूनीकरणमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.