काठमाडौं । अमेरिकाले इरान र उसका प्रमुख व्यापारिक साझेदारमाथि आर्थिक प्रतिबन्ध थप कडा गर्ने घोषणा गरेपछि चीनले आफ्ना राष्ट्रिय हित र अधिकारको रक्षा गर्न ‘सबै आवश्यक कदम’ चाल्ने चेतावनी दिएको छ।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले सोमबार इरानलाई आर्थिक रूपमा अलग्याउने उद्देश्यले ‘अपरेसन इकोनोमिक आउटकास्ट’ नामक नयाँ प्रतिबन्ध घोषणा गरेका थिए। त्यसलगत्तै बेइजिङमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता लिन जियानले अमेरिकी कदमको विरोध गरेका हुन्।

लिनले संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्को स्वीकृतिबिना तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविपरीत लगाइने एकपक्षीय प्रतिबन्ध गैरकानुनी हुने बताएका छन्।

चीन र इरानबीचको व्यापारिक सहकार्य अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी संरचनाभित्र रहेको दाबी गर्दै उनले यस्तो सहकार्यमा तेस्रो पक्षले हस्तक्षेप वा अवरोध गर्न नहुने चीनको धारणा स्पष्ट पारे।

उनले आर्थिक युद्ध तथा अत्यधिक दबाबको नीतिले समस्या समाधान नगर्ने, बरु विश्वव्यापी आर्थिक तथा वित्तीय प्रणालीमा अस्थिरता बढाउने र अन्तर्राष्ट्रिय तनाव थप चर्काउने चेतावनी दिए।

चीनमाथि पनि अमेरिकी दबाब

अमेरिकाले इरानबाट इन्धन खरिद गर्ने वा इरानसँग वित्तीय कारोबार गर्ने जुनसुकै देश वा संस्थालाई अमेरिकी वित्तीय प्रणालीबाट अलग्याउने चेतावनी दिएको छ।

इरानी कच्चा तेलको प्रमुख खरिदकर्ता चीन भएकाले नयाँ अमेरिकी प्रतिबन्धले चीन–इरान आर्थिक सम्बन्धसँगै चीन–अमेरिका सम्बन्धमा समेत थप तनाव सिर्जना गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ।

इरानका अर्थमन्त्री अली मदानीजादेले पनि अमेरिकी प्रतिबन्धको सामना गर्न आफ्नो देश तयार रहेको बताएका छन्। सरकारले आगामी दुई वर्षका लागि आवश्यक रणनीति तयार गरेको उनको दाबी छ।

सी र ट्रम्पको वार्ताअघि प्रतिबन्ध

अमेरिकी प्रतिबन्धको नयाँ घोषणा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच आगामी महिना तय भएको शिखर वार्ताअघि आएको हो।

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकाले इरानमाथि प्रतिबन्ध थप कडा बनाउँदै लगेमा चीनले पनि दुर्लभ खनिजको निर्यातमा कडाइ गरेर जवाफी कदम चाल्न सक्ने जोखिम छ।

यसले इरानमाथिको अमेरिकी दबाबलाई चीन–अमेरिका व्यापार तथा रणनीतिक प्रतिस्पर्धासँग समेत जोड्ने सम्भावना बढाएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.