नवलपुर । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो एक महिनामै नवलपुरमा सर्पदंशका १७३ नयाँ घटना फेला परेका छन् । प्रादेशिक जनस्वास्थ्य कार्यालय नवलपुरका प्रमुख केशवप्रसाद चापागाईंका अनुसार विनयी त्रिवेणी गाउँपालिकामा सबैभन्दा बढी ८३ जना र कावासोती नगरपालिकामा ८१ जना सर्पदंशबाट प्रभावित भएका छन् ।

त्यस्तै, देवचुलीमा सात जना तथा बौदीकाली र बुलिङटारमा एक–एक जनालाई सर्पले डसेको छ । सर्पदंशका घटनामध्ये नौ जनालाई विषालु सर्पले डसेको पुष्टि भएको छ । अहिलेसम्म सर्पदंशका कारण कसैको पनि मृत्यु नभएको कार्यालयले जनाएको छ । गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नवलपुरमा सर्पदंशका ९७३ बिरामी उपचारका लागि आएका थिए । तीमध्ये ३७ जनालाई विषालु सर्पले डसेको पुष्टि भएको थियो ।

नवलपुर सर्पदंशको उच्च जोखिममा रहेको जनस्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । सर्पबाहेक अन्य जनावरको टोकाइबाट समेत चालु आर्थिक वर्षको एक महिनामा एक हजार ४५ जना उपचारका लागि आएको कार्यालय प्रमुख चापागाईंले जानकारी दिए । उनीहरूको स्थानीय तहका अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई मध्यविन्दु प्रादेशिक अस्पतालमा पठाउने गरिएको छ भने आवश्यक परे चितवनका अस्पतालमा रेफर गरिने अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. रमेशप्रसाद आचार्यले बताए ।

अस्पतालमा सर्पदंशका बिरामीको संख्या दैनिकजसो बढिरहेको डा. आचार्यले बताए । वैशाखदेखि असोजसम्म सर्प बाहिर निस्कने र मानिसलाई डस्ने सम्भावना बढी हुने भएकाले यो अवधिमा विशेष सतर्कता अपनाउन उनले आग्रह गरे ।

सर्पले डसेमा बिरामीलाई तत्काल स्थिर राखेर आश्वस्त पार्नुपर्ने चिकित्सकको सुझाव छ । प्रभावित अंगलाई चलाउन नदिई स्थिर राख्नुपर्ने र बिरामीलाई हिँडाउन वा दौडाउन नहुने डा. आचार्यले बताए । हिँडडुल गर्दा विष शरीरभर फैलिन सक्ने भएकाले सकेसम्म कम चलाएर छिटो अस्पताल पुर्‍याउनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

‘छिटो अस्पताल पुग्ने नाममा आफैँ मोटरसाइकल चलाउनु हुँदैन । अरूको सहारा लिएर सकेसम्म छिटो अस्पताल ल्याउनुपर्छ,’ डा. आचार्यले भने । सर्पले डसेपछि पानी पिउन वा पिलाउन नहुने तथा टोकेको स्थान सुन्निनुअघि औँठी, घडी र कसिलो कपडा हटाउनुपर्ने उनले सुझाव दिए ।

Originally published on abcnews.com.np.