काठमाडौं, २० पुष । बिरामीको उपचार गरेपछि डाक्टरले लेख्ने प्रेस्क्रिप्सनमा औषधीलगायत सबै कुरा स्पष्ट बुझिने गरी लेख्नुपर्ने भएको छ । प्रेस्क्रिप्सन नबुझिएका कारण गलत औषधि सेवन गरेर बिरामी समस्यामा परेको गुनासो आएपछि मेडिकल काउन्सिलले अक्षर बुझिने लेख्न डाक्टरहरुलाई चेतावनी दिएको छ ।

कसैले अक्षर नबुझिने लेख्यो भने टिप्पणी गर्दै भनिन्छ ‘कस्तो डाक्टरी अक्षर हो’ । अझै पनि यस्तो भनाइ सुन्ने गरिन्छ । चिकित्सकको अक्षर नबुझिने नै हुन्छन भन्ने मानसिकता ब्याप्त छ । तर सबै चिकित्सकको अक्षर नबुझिने हुन्छन् भन्ने चाहिँ होइन । तर, अक्षर नबुझेकै कारणले लेखिएको औषधी एउटा, अनि बिरामीले पाउने अर्को भयो भने त्यसको असर भने पक्कै पनि गम्भीर हुन्छ । त्यो हामी सबैले सहजै अनुमान लगाउन सक्छौं ।

डाक्टरले लेखेर पठाएको औषधी कतिपय फार्मेसीहरुले नबुझेर अरु नै औषधी दिएर पठाएको केसहरु पनि आउने गरेको फार्मेसीहरुको पनि गुनासो छ । उनीहरु भन्छन्, ‘सफा र स्पष्ट रुपले चिकित्सकले लेखिदिए बिरामीले पनि बूझ्छन् भने फार्मेसीलाई पनि औषधी खोजेर दिन सहज हुन्छ ।’

कतिपय डाक्टरहरुको अक्षर नबुझेर बिरामी वा बिरामीका आफन्तहरु यो औषधी यहाँ नपाइने रहेछ फलानो डाक्टरले लेखिदिएको अब तपाईंले अर्को औषधी लेखिदिनुस् न भनेर आउने गरेको अनुभव छ विगत ५० वर्षदेखि चिकित्सा पेशामा आवद्ध वरिष्ठ चिकित्सक डा. सुन्दरमणि दीक्षितको ।

कहिलेकाहीँ त आफ्नै बिरामी समेत फार्मेसीले अक्षर नबुझेर फिर्ता पठायो भन्दै फर्केर आउने गरेको पनि डा. दीक्षित बताउँछन् ।

बिरामीलाई गलत औषधी र गलत उपचार कहिले हुन नहुने डा. दीक्षितको भनाइ छ । उनी भन्छन्, ‘यो कामको थालनी सबै चिकित्सकले आफैबाट गरे डाक्टरी पेशालाई थप मर्यादित र ब्यबस्थित बनाउन सहयोग पुग्छ ।’

नेपाल मेडिकल काउन्सिलको इथिकल कमिटीले एकवर्षअघि सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गरी ‘डाक्टरको कोड अफ इथिक्स’मा प्रेस्क्रिप्सन लेख्दा प्रस्ट बुझ्ने गरी लेख्नुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो ।

तर केहि केहि अस्पतालका केहि चित्किसकले मात्र यो नियमलाई मानेको पाइएको र अधिकांश चिकित्सकले अझै पनि प्रेस्क्रिप्सन नबुझ्ने अक्षरमै लेखेको नेपाल मेडिकल काउन्सिलका रजिस्ट्रार डा.दिलीप शर्मा बताउँछन् ।

काउन्सिलका अनुसार स्वास्थ्यकर्मीले प्रेस्क्रिप्सन लेख्दा औषधीको नाम, सेवन गर्नुपर्ने मात्रा–समय तथा अवधिसमेत बुझिने भाषा र अक्षरमा छापेर वा लेखेर दिनुपर्छ । प्रेस्क्रिप्सनमा चिकित्सक वा अधिकारप्राप्त स्वास्थ्यकर्मीले आफ्नो पहिचान खुल्ने गरी नाम, थर एवं सम्बन्धित काउन्सिलमा दर्ता भएको प्रमाणपत्रको नम्बरसमेत उल्लेख गुर्नपर्छ । प्रेस्क्रिप्सन नबुझेर गलत औषधी सेवन गरेर उजुरी परे तीन महिनासम्म डाक्टर निलम्बन पर्न सक्ने मेडिकल काउन्सिलले चेतावनी दिएको छ ।