रुकुम पूर्व, फागुन – नेकपा ( तत्कालीनमाओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ चुनवाङ पुग्दा पुरानो क्रान्तिकारी इतिहास र व्यक्तिगत सम्झनाले भावुक बने । शनिबार भेडीडाँडा पुगेर उनले आफू र पत्नी सीता दाहाल बसेको पुरानो कोठा, छोरा प्रकाश दाहाल र अन्य सहयोद्धा बसेका घरहरूको अवलोकन गरे । सीता र प्रकाश दुवैको निधन भइसकेकाले प्रचण्ड निकै विह्वल देखिए । आँसु थाम्न नसकेर उनी केहीबेर गीत गुनगुनाउँदै भावुक भए । स्थानीय कार्यकर्ता र मतदातासमेत स्तब्ध बने ।

‘नेपाली क्रान्तिमा उहाँहरू (सीता र प्रकाश) को योगदान र यो भूमि (चुनवाङ) को महत्व मेरो जीवनमा सधैं अमिट रहन्छ,’ प्रचण्डले भावुक हुँदै भने ।

चुनवाङ नेपाली राजनीतिमा युद्धबाट शान्तितर्फ फर्कने साक्षी गाउँ हो । २०६२ असोजमा तत्कालीन माओवादीको केन्द्रीय समिति बैठक यहीँ बसेको थियो । त्यही बैठकले ‘लोकतान्त्रिक गणतन्त्रका पक्षमा व्यापक मोर्चा कायम गरौं’ नारा अघि सार्दै सात राजनीतिक दलसँग सहकार्यको बाटो खोलेको थियो । प्रचण्डले भने, “यही हलमा बसेर ढाडमा टेकेर टाउकोमा हान्ने नीति बनाइयो । अर्कोतिर सात दलसँग शान्ति वार्ता गर्ने निर्णय पनि यहीँ भयो । चुनवाङ बैठकले जनयुद्धलाई लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमार्फत शान्तितर्फ डोर्‍यायो ।”

उनले रुकुमलाई ‘क्रान्तिको जननी र शान्तिको आधारभूमि’ भने । “यो जिल्लाले नेपालको आमूल परिवर्तनमा गौरवशाली इतिहास रचेको छ,” उनले मतदाता भेटघाटका क्रममा भने ।

प्रचण्ड फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य उपनिर्वाचनमा रुकुम पूर्वबाट उम्मेदवार छन् । तीन दिनदेखि जिल्लामा मतदाता भेटघाट गरिरहेका छन् । शनिबार चुनवाङपछि गैरीगाउँ र पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिकाको तकसेरा पुग्ने कार्यक्रम छ ।

चुनवाङ बैठकको ऐतिहासिक महत्व

• बैठकले माओवादीको केन्द्रीय समितिलाई ९५ बाट ३५ सदस्यमा झारेको थियो ।
• १२ बुँदे समझदारी र शान्ति सम्झौताको आधार तयार पारेको थियो ।
• राजतन्त्रको अन्त्य र संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको प्रस्थानविन्दु मानिन्छ ।

प्रचण्डको यो भ्रमणले जेनजी आन्दोलनपछि राजनीतिक विभाजन र पुरानो क्रान्तिकारी विरासतबीचको द्वन्द्वलाई फेरि उजागर गरेको छ । मतदाताले उनको भावुकता र इतिहाससँगको सम्बन्धलाई कसरी लिन्छन्, फागुन २१ मा थाहा हुनेछ ।