काठमाडौँ । खाना पकाउने एलपी ग्यासको अभाव र विक्रेताबाट सहजै सिलिन्डर नपाएको गुनासो बढेपछि नेपाल आयल निगमले काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न स्थानबाट उपभोक्तालाई प्रत्यक्ष ग्यास बिक्री गर्ने व्यवस्था गरेको छ।

निगम र जिल्ला प्रशासन कार्यालयको समन्वयमा शनिबार र आइतबार गरी दुई दिनमा १६ हजार ३७० भन्दा बढी सिलिन्डर बिक्री गरिएको छ। विशेषगरी ग्यासको तत्काल आवश्यकता भएका उपभोक्तालाई लक्षित गरी उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा बिक्री केन्द्र सञ्चालन गरिएको थियो।

शनिबार काठमाडौँका टेकु, बबरमहल, चाबहिल, कीर्तिपुर र वसुन्धरामा विभिन्न कम्पनीका ग्यास बिक्री गरिएको थियो।

आइतबार भने टेकु, बूढानीलकण्ठ, कीर्तिपुर, नयाँबजार, तारकेश्वर, चन्द्रागिरि र ठिमीबाट ग्यास बिक्री वितरण गरिएको निगमले जनाएको छ।

निगमका प्रवक्ता मनोज ठाकुरका अनुसार आइतबार मात्रै सातवटा बिक्री केन्द्रबाट ९ हजार ५६८ सिलिन्डर बिक्री भएका छन्। शनिबार ६ हजार ८०२ सिलिन्डर बिक्री गरिएको थियो।

यसरी दुई दिनमा निगमले उपभोक्तालाई प्रत्यक्ष रूपमा ठूलो परिमाणमा ग्यास उपलब्ध गराएको हो।

विक्रेतामार्फत ग्यास सहज रूपमा उपलब्ध हुन नसकेको भन्दै उपभोक्ताको गुनासो बढेपछि निगमले नियमित वितरण प्रणालीलाई अस्थायी रूपमा सहयोग गर्ने उद्देश्यले प्रत्यक्ष बिक्री केन्द्र सञ्चालन गरेको थियो।

सहरका विभिन्न क्षेत्रमा ग्यास खोज्दै उपभोक्ताले घण्टौँ लाइन बस्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएपछि निगमले जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँगको समन्वयमा बिक्री केन्द्र तोकेको थियो।

यसले तत्काल ग्यास चाहिने उपभोक्तालाई केही राहत दिएको भए पनि दुई दिनमै हजारौँ सिलिन्डर बिक्री गर्नुपर्ने अवस्थाले बजारमा आपूर्ति र वितरण प्रणालीबीच समस्या रहेको संकेत गरेको छ।

आजदेखि फेरि पुरानै प्रणाली

निगमले भदौ १ गतेदेखि सम्बन्धित ग्यास उद्योगले नियुक्त गरेका विक्रेतामार्फत नियमित प्रक्रियाअनुसार ग्यास बिक्री वितरण हुने जनाएको छ।

निगमले उपभोक्तालाई आफूलाई पायक पर्ने आधिकारिक ग्यास विक्रेतासँग सम्पर्क गरेर सिलिन्डर खरिद गर्न आग्रह गरेको छ।

यससँगै निगमले प्रत्यक्ष बिक्री केन्द्रबाट भइरहेको आपूर्ति अब नियमित वितरण प्रणालीमै फर्किने संकेत गरेको छ।

तर उपभोक्ताको मुख्य चासो भने बजारमा ग्यास वास्तवमै सहज रूपमा उपलब्ध हुन्छ कि हुँदैन भन्नेमा छ।

पछिल्लो चार महिनादेखि सरकारले आधा सिलिन्डर अर्थात् करिब ७.१ किलो एलपी ग्यास बिक्री वितरणको व्यवस्था गरेको थियो।

तर गत असार ३१ गतेदेखि उपभोक्तालाई पुनः नियमित १४.२ किलोको पूरा सिलिन्डर उपलब्ध गराउन थालियो।

चार महिनासम्म आधा सिलिन्डरमा सीमित भएको माग एकैपटक पूरा सिलिन्डरतर्फ फर्किएपछि बजारमा ग्यासको माग अचानक बढ्यो।

यसले आपूर्ति शृंखलामा दबाब सिर्जना गर्‍यो र विक्रेतासम्म पर्याप्त सिलिन्डर नपुग्दा उपभोक्ताले अभावको सामना गर्नुपरेको हो।

अर्थात् अहिले देखिएको समस्या ग्यास उत्पादन वा आयात पूर्ण रूपमा बन्द भएको अवस्थाभन्दा पनि आपूर्ति र वितरणको संक्रमणकालीन असन्तुलनसँग जोडिएको देखिन्छ।

निगमले नियमित आपूर्ति सुरु भएको बताए पनि उपभोक्ताले बजारमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव देखिनुपर्ने अपेक्षा गरेका छन्।

दुई दिनमै १६ हजारभन्दा बढी सिलिन्डरका लागि निगमले प्रत्यक्ष बिक्री केन्द्र खोल्नुपर्ने अवस्था आफैँमा बजारमा ग्यासको माग र वितरणबीच ठूलो असन्तुलन रहेको संकेत हो।

अब आधिकारिक विक्रेतामार्फत पर्याप्त सिलिन्डर पुग्छ कि फेरि उपभोक्ता बिक्री केन्द्र र डिपो खोज्दै हिँड्नुपर्ने हो भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ।

विशेषगरी होटल, रेस्टुरेन्ट, क्यान्टिन, साना व्यवसाय तथा दैनिक खाना पकाउन ग्यासमै निर्भर परिवारका लागि नियमित आपूर्ति अत्यावश्यक छ।

निगमले नियमित वितरण प्रणालीमा फर्किएको बताएसँगै अब बजारमा आपूर्ति सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

तर ग्यासको वास्तविक उपलब्धता कागजी तथ्यांकभन्दा उपभोक्ताले आफ्नो नजिकको विक्रेताबाट सहजै सिलिन्डर पाउँछन् कि पाउँदैनन् भन्ने कुराले निर्धारण गर्नेछ।

दुई दिनमा १६ हजार ३७० भन्दा बढी सिलिन्डर वितरण हुनु तत्काल राहतको संकेत हो। तर दीर्घकालीन समाधान भने आपूर्ति, भण्डारण, ढुवानी र विक्रेतासम्मको वितरण प्रणालीलाई मागअनुसार व्यवस्थित बनाउनुमा निर्भर हुनेछ।

अहिलेका लागि निगमले भदौ १ गतेदेखि नियमित बिक्री सुरु भएको जनाएको छ। अब उपत्यकाका उपभोक्ताको परीक्षा भनेको—ग्यासका लागि लाइन र दौडधुपको अन्त्य हुन्छ कि हुँदैन भन्ने हो।

Originally published on abcnews.com.np.