रुपन्देही । लुम्बिनी निर्माण व्यवसायी संघ रुपन्देहीको आगामी अधिवेशनको मिति तय गर्ने विषयमा लामो समयदेखि चल्दै आएको विवाद अन्ततः हातपातसम्म पुगेको छ। संघको भैरहवास्थित कार्यालयमा बसेको बैठकका क्रममा विवाद चर्किएपछि कार्यवाहक अध्यक्ष रमेश बेल्बासेमाथि लुम्बिनी निर्माण व्यवसायी महासंघका प्रदेश महासचिव तथा संघका पूर्वअध्यक्ष विनय ज्ञवालीले हातपात गरेको आरोप लागेको छ।

बैठक स्थगित भएपछि उत्पन्न विवादका क्रममा आफूलाई ज्ञवालीले मुक्का प्रहार गरेको बेल्बासेको दाबी छ। मुक्का प्रहारबाट कानको जालीमा चोट लागेको भन्दै उनले उपचार गराउनुपरेको बताएका छन्।

ज्ञवालीले भने बेल्बासेले आफूलाई अमर्यादित शब्द प्रयोग गरेर बोलेपछि हातपात गरेको स्वीकार गरेका छन्। यसले घटनामा दुवै पक्षबीच विवाद र आरोप–प्रत्यारोप भएको पुष्टि भए पनि हातपात सुरु हुनुको वास्तविक परिस्थिति र कसको भूमिका कस्तो थियो भन्ने विषयमा दुवै पक्षका दाबी फरक छन्।

अधिवेशनको मितिबाट सुरु भयो विवाद

संघको आगामी अधिवेशन कहिले गर्ने भन्ने विषय पछिल्लो विवादको मुख्य कारण बनेको देखिन्छ।

कार्यवाहक अध्यक्ष बेल्बासेका अनुसार गत जेठमा बसेको संघको कार्यसमिति बैठकले मंसिर १२ र १३ गते अधिवेशन गर्ने निर्णय गरेको थियो। उक्त निर्णय लुम्बिनी निर्माण व्यवसायी महासंघको प्रदेश समितिलाई समेत जानकारी गराइएको उनको दाबी छ।

तर संघका सदस्य शुभम रौनियारले भने असोजमै अधिवेशन गर्नुपर्ने धारणा राखेपछि बैठकमा विवाद सुरु भएको बेल्बासेले बताएका छन्।

बेल्बासेका अनुसार वर्तमान कार्यसमितिको कार्यकाल मंसिरसम्म रहेकाले मंसिर १२ र १३ गते अधिवेशन गर्ने निर्णय संस्थागत रूपमा कार्यसमितिबाटै भइसकेको थियो।

यही विषयमा फरक धारणा देखिएपछि बैठकको वातावरण तनावपूर्ण बनेको र बैठक स्थगित भएपछि विवाद हातपातसम्म पुगेको उनको भनाइ छ।

‘मुक्का प्रहार भयो, कानमा चोट लाग्यो’

बेल्बासेले बैठकपछि आफूलाई ज्ञवालीले मुक्का प्रहार गरेको आरोप लगाएका छन्।

उनका अनुसार प्रहारका कारण कानको जालीमा चोट लागेको छ र उपचारसमेत गराउनुपरेको छ।

संघको नेतृत्वमा रहेको व्यक्तिमाथि संस्थाकै कार्यालयमा हातपात हुनु गम्भीर विषय भएको भन्दै उनले घटनाप्रति आपत्ति जनाएका छन्।

उनले विवाद समाधानमा पूर्वअध्यक्ष तथा महासंघका प्रदेश महासचिवको हैसियतमा ज्ञवालीले अभिभावकीय भूमिका खेल्नुपर्नेमा आफूमाथि नै हातपात गरेको आरोप लगाएका छन्।

उनका अनुसार घटनाले व्यक्तिगत विवाद मात्र नभई निर्माण व्यवसायीहरूको संस्थागत प्रतिष्ठामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ।

ज्ञवाली भन्छन्—‘अमर्यादित शब्द प्रयोग गरेपछि हातपात भयो’

उता विनय ज्ञवालीले भने बेल्बासेले आफूलाई अमर्यादित शब्द प्रयोग गरेर बोलेपछि हातपात भएको स्वीकार गरेका छन्।

यसले घटनामा शारीरिक झडप भएको विषयलाई उनले पूर्ण रूपमा अस्वीकार नगरेको देखाउँछ। तर विवाद कसरी सुरु भयो र हातपातको अवस्था कसरी सिर्जना भयो भन्ने विषयमा दुवै पक्षको व्याख्या फरक छ।

अब घटनाको वास्तविकता कानुनी तथा अनुसन्धान प्रक्रियाबाट समेत स्पष्ट हुने सम्भावना छ।

प्रहरीमा उजुरी, थप कानुनी प्रक्रियाको तयारी

घटनापछि बेल्बासेले वडा प्रहरी कार्यालय सिद्धार्थनगरमा कारबाहीको माग गर्दै उजुरी दिएको बताएका छन्।

त्यहाँबाट अपेक्षित समाधान नभएको भन्दै अब जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीमा जाहेरी दिने तयारी गरिरहेको उनले बताएका छन्।

यससँगै विवाद संस्थाको आन्तरिक बैठकबाट बाहिर निस्किएर कानुनी प्रक्रियातर्फ जाने संकेत देखिएको छ।

बेल्बासे पक्षका निर्माण व्यवसायीहरूले प्रदेश महासचिव ज्ञवालीमाथि कानुनी कारबाही गर्नुपर्ने मागसमेत गरेका छन्। उनीहरूले संघको विवादमा हातपात गरेको आरोप लागेका व्यक्तिलाई महासंघको प्रदेश महासचिव पदबाट हटाउनुपर्ने माग अघि सारेका छन्।

यद्यपि, यसबारे महासंघको औपचारिक निर्णय सार्वजनिक भइसकेको छैन।

नेतृत्व विवाद नयाँ होइन

लुम्बिनी निर्माण व्यवसायी संघ रुपन्देहीमा नेतृत्वसम्बन्धी विवाद यसअघि पनि अदालतसम्म पुगेको थियो।

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट उम्मेदवारी दिएपछि संघकी तत्कालीन अध्यक्ष मञ्जु ज्ञवाली भुसालले महासचिव प्रितम रौनियारलाई कार्यवाहक अध्यक्षको जिम्मेवारी तोकेकी थिइन्।

उक्त निर्णयविरुद्ध अदालतमा मुद्दा परेपछि नेतृत्वको जिम्मेवारीमा फेरबदल भएको थियो। त्यसपछि रमेश बेल्बासे कार्यवाहक अध्यक्ष बनेका हुन्।

यसरी हेर्दा पछिल्लो झडप केवल अधिवेशनको मितिमा देखिएको तत्कालीन विवाद मात्र नभई लामो समयदेखि चल्दै आएको नेतृत्व संघर्षको पछिल्लो अभिव्यक्तिका रूपमा पनि देखिन्छ।

अब विवाद कहाँ जाने?

निर्माण व्यवसायी संघजस्तो व्यावसायिक संस्थाको नेतृत्व परिवर्तन र अधिवेशनको प्रक्रिया सामान्यतया विधान, कार्यसमिति निर्णय र संस्थागत प्रक्रियाबाट टुंगिनुपर्ने विषय हो।

तर अधिवेशनको मितिबारेको मतभेद व्यक्तिगत आरोप–प्रत्यारोप हुँदै शारीरिक झडपमा पुगेपछि संस्थाको आन्तरिक लोकतान्त्रिक प्रक्रियामाथि नै प्रश्न उठेको छ।

विशेषगरी पूर्वअध्यक्ष तथा महासंघका प्रदेश पदाधिकारीसमेत संलग्न भएको आरोप लाग्नुले विवादलाई थप संवेदनशील बनाएको छ।

अब मुख्य चुनौती दुईवटा छन्—घटनाको निष्पक्ष छानबिन गर्नु र अधिवेशन तथा नेतृत्वसम्बन्धी विवादलाई संस्थागत प्रक्रियाबाट समाधान गर्नु।

अन्यथा, मंसिरमा हुने भनिएको अधिवेशनअघि नै संघभित्रको गुटगत विवाद थप गहिरिँदै गएमा त्यसको असर अधिवेशनको वैधता, नेतृत्व हस्तान्तरण र समग्र निर्माण व्यवसायी संगठनको एकतामाथि पर्न सक्ने जोखिम छ।

अधिवेशनको मिति तय गर्ने सामान्य विवाद बैठकमै कुटाकुटसम्म पुग्नुले रुपन्देहीका निर्माण व्यवसायीको संगठनभित्रको नेतृत्व संकट अब केवल आन्तरिक असहमति नरहेको, संस्थागत र कानुनी विवादको चरणमा प्रवेश गरेको संकेत गरेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.