ढाका । बंगलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमानको आगामी ब्रिक्स शिखर सम्मेलनका लागि भारत भ्रमण गर्ने सम्भावना कम देखिएको छ। बंगलादेशका विदेश मामिला सल्लाहकार हुमायुन कबिरले भारतबाट ‘सम्मानजनक निमन्त्रणा’ नआएसम्म र दुई देशबीच पारस्परिक विश्वासमा आधारित वातावरण नबनेसम्म प्रधानमन्त्री रहमानको भारत भ्रमणको सम्भावना न्यून रहेको बताएका छन्।

समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार कबिरले बंगलादेशको सरकारी समाचार एजेन्सी बीएसएससँगको अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री रहमान अर्को महिना हुने ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन नयाँ दिल्ली जाने सम्भावना तत्काल कम रहेको बताएका हुन्।

उनले भनेका छन्, ‘पारस्परिक विश्वासमा आधारित उपयुक्त वातावरण सिर्जना नभएसम्म र भारतबाट सम्मानजनक निमन्त्रणा नआएसम्म भ्रमणको सम्भावना कम छ।’

‘पहिले राष्ट्रिय हित स्पष्ट हुनुपर्छ’

कबिरले बंगलादेशले आफ्नो राष्ट्रिय हित स्पष्ट रूपमा परिभाषित नगरी कुनै पनि उच्चस्तरीय भ्रमणको व्यवस्था गर्न हतार नगर्ने संकेत पनि दिएका छन्।

उनको भनाइमा, उच्चस्तरीय कूटनीतिक भ्रमण केवल औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी हुने विषय मात्र नभई त्यससँग सम्बन्धित राजनीतिक र द्विपक्षीय हितको स्पष्ट आधार हुनुपर्छ।

कबिरको अन्तर्वार्ता बिहीबार सार्वजनिक भए पनि उक्त कुराकानी अगस्ट १७ मै रेकर्ड गरिएको बताइएको छ।

ब्रिक्स सम्मेलनअघि चिसिएको सम्बन्ध

सेप्टेम्बर १२ र १३ मा नयाँ दिल्लीमा हुने तय भएको ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री रहमान सहभागी हुने वा नहुने विषय अझै अनिश्चित देखिएको छ।

भारत र बंगलादेशबीच पछिल्लो समय देखिएको राजनीतिक तथा कूटनीतिक चिसोपनका कारण रहमानको सम्भावित भारत भ्रमण थप जटिल बनेको छ।

विशेषगरी अपदस्थ प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको सुपुर्दगीलाई लिएर बंगलादेशले भारतसँग गरेको मागले दुई देशबीचको सम्बन्धमा तनाव बढाएको बताइएको छ।

बंगलादेशले हसिनालाई स्वदेश फर्काएर कानुनी प्रक्रियामा ल्याउनुपर्ने माग गर्दै आएको छ भने भारतको धारणा र आगामी कदमले ढाका–नयाँ दिल्ली सम्बन्धमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने देखिएको छ।

‘विश्वास र सहमति बने सहभागिताबारे सोच्न सकिन्छ’

विदेश मामिला सल्लाहकार कबिरले दुई देशबीच पारस्परिक विश्वास र सहमतिमा आधारित उपयुक्त वातावरण निर्माण भएमा बंगलादेशले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सहभागिताको विषयमा पुनर्विचार गर्न सक्ने बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, ‘यदि पारस्परिक विश्वास र सहमतिमा आधारित उपयुक्त द्विपक्षीय वातावरण बन्यो भने बंगलादेशले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा भाग लिने विषयमा विचार गर्न सक्छ।’

कबिर सत्तारूढ बंगलादेश नेसनलिस्ट पार्टी (बीएनपी)को अन्तर्राष्ट्रिय मामिला समितिका सहमहासचिवसमेत हुन्।

भारतको निमन्त्रणामै निर्भर भ्रमण

कबिरको अभिव्यक्तिले प्रधानमन्त्री रहमानको भारत भ्रमण अहिले मुख्यतः दुई विषयमा निर्भर रहेको देखाएको छ—भारतबाट आउने औपचारिक तथा सम्मानजनक निमन्त्रणा र ढाका–नयाँ दिल्लीबीच विश्वास पुनःस्थापित गर्ने कूटनीतिक वातावरण।

ब्रिक्स सम्मेलनमा सहभागिताको सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त नभए पनि बंगलादेशले स्पष्ट सन्देश दिएको छ कि द्विपक्षीय सम्बन्धमा सुधार र राजनीतिक विश्वासको वातावरण नबनी केवल सम्मेलनका लागि मात्र प्रधानमन्त्रीस्तरीय भ्रमण हुने सम्भावना कम छ।

यसले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनअघि भारत र बंगलादेशबीचको कूटनीतिक संवादले कस्तो गति लिन्छ भन्ने विषयलाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.