काठमाडौं । देश प्राकृतिक विपत्तिको पीडामा रहेका बेला बझाङका एक तन्नेरी खेलाडीले नेपालीलाई खुसी हुने एउटा कारण दिएका छन्।

रवीन्द्र ढाँट अब विश्वकै चर्चित मिश्रित मार्सल आर्ट्स (एमएमए) प्रतियोगिता यूएफसीको ढोकामा पुगेका छन्।

शुक्रबार चीनको सांघाईमा न्युजिल्यान्डका अपराजित खेलाडी कासिब मर्डकलाई पराजित गर्दै रवीन्द्र ‘रोड टु यूएफसी’को फाइनलमा प्रवेश गरेका हुन्। तीन चरणसम्म चलेको प्रतिस्पर्धामा दुई निर्णायकले रवीन्द्रको पक्षमा निर्णय दिए भने एक निर्णायकले मर्डकलाई अगाडि राखे।

यो जितसँगै रवीन्द्र ‘रोड टु यूएफसी’को फाइनल पुग्ने पहिलो नेपाली खेलाडी बनेका छन्।

उनको व्यावसायिक करिअरमा जित संख्या पनि ११ पुगेको छ। अब उनको अभिलेख ११ जित र १ हारको छ।

रवीन्द्रको अगाडि अब एउटा मात्र परीक्षा बाँकी छ। त्यो जिते उनी यूएफसीको मुख्य प्रतियोगितामा खेल्ने पहिलो नेपाली खेलाडी बन्नेछन्।

अर्थात्, बझाङको सामान्य परिवारबाट सुरु भएको एउटा तन्नेरीको यात्रा अब विश्व खेलकुदको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमध्ये एकको ढोकामा आइपुगेको छ।

एमएमए के हो?

रवीन्द्रले खेल्ने खेललाई मिश्रित मार्सल आर्ट्स अर्थात् एमएमए भनिन्छ।

एमएमए कुनै एउटा मात्र युद्धकला होइन। यसमा मुक्केबाजी, कराते, तेक्वान्दो, कुस्ती, जुडो, जिउ–जित्सु, किकबक्सिङलगायत विभिन्न विधाका सीपको मिश्रण हुन्छ।

खेलाडीले उभिएर मुक्का र खुट्टाले प्रहार गर्न सक्छन्। विपक्षीलाई समातेर भुइँमा पछार्न सक्छन्। भुइँमा पुगेपछि विपक्षीको शरीर नियन्त्रणमा लिएर प्रहार गर्न वा विभिन्न ‘सबमिसन’ प्रविधिमार्फत आत्मसमर्पण गर्न बाध्य पार्न सक्छन्।

तर एमएमएमा जे पनि गर्न पाइँदैन। आँखामा औँला हाल्ने, टोक्ने, घाँटीमा खतरनाक ढंगले प्रहार गर्ने, टाउकोको पछाडितर्फ प्रहार गर्नेलगायतका गतिविधि निषेधित छन्।

त्यसैले बाहिरबाट हेर्दा कुटाकुटजस्तो देखिए पनि एमएमए निश्चित नियम, रेफ्री र निर्णायकको निगरानीमा खेलिने व्यवस्थित खेल हो।

कसरी तय हुन्छ विजेता?

एमएमएमा केवल कसले बढी मुक्का हान्यो भन्ने आधारमा विजेता तय हुँदैन।

प्रतिस्पर्धा सामान्यतया विभिन्न चरणमा विभाजित हुन्छ र निर्णायकले प्रत्येक चरणमा खेलाडीको प्रदर्शनका आधारमा अंक दिन्छन्। सामान्यतया राम्रो प्रदर्शन गर्ने खेलाडीले १० अंक पाउँछ भने अर्कोले ९ वा त्यसभन्दा कम अंक पाउन सक्छ।

प्रभावकारी प्रहार, विपक्षीमाथिको नियन्त्रण र खेलमा प्रभुत्वजस्ता पक्षलाई निर्णायकले मूल्यांकन गर्छन्।

यदि कुनै खेलाडीले नकआउट वा सबमिसनमार्फत खेल जित्न सकेन भने अन्तिममा निर्णायकको स्कोरका आधारमा विजेता घोषणा हुन्छ।

रवीन्द्र र मर्डकबीचको शुक्रबारको खेल पनि यही प्रक्रियाबाट टुंगिएको थियो।

तीन निर्णायकमध्ये दुईले रवीन्द्रलाई विजेता माने भने एकले मर्डकलाई। यस्तो अवस्थालाई स्प्लिट डिसिजन भनिन्छ।

यूएफसी किन यति ठूलो?

एमएमए पछिल्लो दुई दशकमा विश्वभर तीव्र गतिमा लोकप्रिय बनेको खेल हो। यसको विश्वव्यापी लोकप्रियता बढाउन यूएफसीको ठूलो भूमिका छ।

यूएफसी विश्वकै सबैभन्दा चर्चित व्यावसायिक एमएमए संस्था हो। विश्वका विभिन्न देशका उत्कृष्ट खेलाडी यहाँ प्रतिस्पर्धा गर्छन्।

रवीन्द्र अहिले यही विश्वस्तरीय मञ्चमा पुग्ने अन्तिम चरणमा छन्।

के हो ‘रोड टु यूएफसी’?

‘रोड टु यूएफसी’ एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका सम्भावनायुक्त एमएमए खेलाडीलाई यूएफसीसम्म पुर्‍याउने प्रतियोगिता हो।

यसमा नकआउट प्रणालीमा खेल हुन्छ। एउटा खेल जिते अर्को चरणमा पुगिन्छ, हार्ने खेलाडीको यात्रा त्यहीँ समाप्त हुन्छ।

रवीन्द्रले यसपटक क्वाटरफाइनल, सेमिफाइनल र फाइनल गरी तीन चरण पार गर्नुपर्ने थियो।

पहिलो चरणमा उनले फिलिपिन्सका किम्बर्ट अलिन्टोजोनलाई दोस्रो चरणमै प्राविधिक नकआउटमार्फत पराजित गरे। उक्त जितसँगै उनी ‘रोड टु यूएफसी’मा खेल जित्ने पहिलो नेपाली बने।

शुक्रबार उनले सेमिफाइनल पनि पार गरे।

उनका प्रतिद्वन्द्वी मर्डक न्युजिल्यान्डका अपराजित खेलाडी थिए। तर तीन चरणसम्म चलेको प्रतिस्पर्धामा रवीन्द्रले आफ्नो अनुभव, धैर्य र रणनीतिक प्रदर्शनमार्फत निर्णायकको बहुमत निर्णय आफ्नो पक्षमा पारे।

मर्डकको अपराजित यात्रा त्यहीँ टुंगियो।

र रवीन्द्र यूएफसीको ढोकामा पुगे।

अब अन्तिम परीक्षा

रवीन्द्रले अब जापानका र्यो ताजिमासँग फाइनल खेल्नेछन्।

ताजिमाले सेमिफाइनलमा रवीन्द्रले सन् २०२५ मा पराजित गरेका भारतीय खेलाडी चुनरेङ कोरेनलाई हराउँदै फाइनलमा स्थान बनाएका हुन्।

यसकारण रवीन्द्र र ताजिमाबीचको फाइनल थप रोचक बनेको छ।

तर फाइनलमा विगतका परिणामको अर्थ हुँदैन। त्यहाँ निर्णायक हुने एउटै कुरा हो—त्यो दिन कसले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्छ?

रवीन्द्रका लागि भने यो खेलको अर्थ अझ ठूलो छ।

किनभने ‘रोड टु यूएफसी’को फाइनल जिते उनी यूएफसीको मुख्य प्रतियोगितामा प्रवेश गर्ने बाटो खोल्नेछन्।

त्यसैले अबको खेल रवीन्द्रका लागि केवल अर्को प्रतिस्पर्धा होइन, वर्षौँदेखिको सपनाको अन्तिम परीक्षा हो।

‘बझाङको बाघ’ बन्नुअघिको कथा

रवीन्द्र आज सांघाईमा नेपाली झण्डा बोकेर उभिनु पछाडि लामो संघर्षको कथा छ।

उनका बुबा हरे ढाँट परिवारको गुजारा चलाउन वर्षको केही महिना भारतमा मजदुरी गर्नुहुन्थ्यो। तीन छोरा र दुई छोरी रहेको परिवारमा रवीन्द्र माइला छोरा हुन्।

२०७० सालमा एसएलसी दिएपछि उनी बुबासँगै भारतको पिथौरागढ पुगे। त्यहाँ उनले मजदुरी गरे। प्लाइउड कारखानामा सहयोगीका रूपमा समेत काम गरे।

तर उनको मनमा भने खेलाडी बन्ने सपना थियो।

पछि दिल्ली पुगेपछि उनले मार्सल आर्ट्स सिक्न थाले। परिवारलाई भने आफू खेल सिकिरहेको कुरा सुरुमा लुकाए। कारण थियो—घरको अपेक्षा। परिवार चाहन्थ्यो, उनले कमाएर घर चलाउन सहयोग गरून्।

दिल्लीमा उनले लुकीलुकी खेल सिके।

उनका बाल्यकालदेखिका साथी हरिसका अनुसार रवीन्द्र ढुंगा फुटाउने वा भारी बोक्ने कामलाई समेत शारीरिक अभ्यासकै रूपमा लिनुहुन्थ्यो।

भारतमा उनले सुरुवाती चरणमा १५ वटा प्रतिस्पर्धा खेले र सबैमा जित हात पारे। त्यसपछि उनी भारतीय प्रशिक्षकहरूको नजरमा परे र व्यावसायिक खेलतर्फ अघि बढे।

नेपाल, भारत, चीन, रूस र थाइल्यान्डलगायत देशमा प्रतिस्पर्धा गरिसकेका रवीन्द्रले पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय एमएमएमा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउँदै लगेका छन्।

कोरेनलाई हराएर बनेका थिए च्याम्पियन

रवीन्द्रको करिअरको महत्वपूर्ण मोड थियो—सन् २०२५ मा भारतको नोयडामा भएको म्याट्रिक्स फाइट नाइट।

त्यहाँ उनले तत्कालीन बान्टमवेट च्याम्पियन भारतीय खेलाडी चुनरेङ कोरेनलाई तेस्रो चरणमा प्राविधिक नकआउटमार्फत पराजित गरे।

त्यो उनको व्यावसायिक करिअरको नवौँ जित थियो।

उक्त जितसँगै उनी म्याट्रिक्स फाइट नाइटको बान्टमवेट उपाधि जित्ने पहिलो नेपाली बने। त्यसपछि उनलाई नेपालमा ‘बझाङको बाघ’ भनेर चिनिन थाल्यो।

तर उनको लक्ष्य त्यहीँ रोकिएन।

उनको सपना थियो—यूएफसी।

सपनाको अन्तिम खुड्किलो

रवीन्द्रको व्यावसायिक यात्रा ११ जित र १ हारसम्म आइपुगेको छ।

किम्बर्ट अलिन्टोजोन र कासिब मर्डकमाथिको पछिल्लो दुई जितले उनलाई ‘रोड टु यूएफसी’को फाइनलसम्म पुर्‍याएको छ।

अब अगाडि केवल एक खेल छ।

एकातिर बझाङको सामान्य परिवारमा जन्मिएर मजदुरी गर्दै खेलाडी बन्ने सपना देखेको युवक छ। अर्कोतिर विश्वकै ठूलो एमएमए मञ्चमा पुग्ने अवसर।

फाइनल जिते रवीन्द्र यूएफसीको मुख्य प्रतियोगितामा खेल्ने पहिलो नेपाली बन्नेछन्।

त्यसैले उनको अगाडिको खेल केवल एउटा फाइट होइन।

यो बझाङबाट सुरु भएको एउटा सपनाको अन्तिम खुड्किलो हो।

र सम्भवतः नेपाली एमएमएको नयाँ इतिहासको सुरुवात पनि।

यदि चाहनुहुन्छ भने यसलाई ABC News का लागि अझ धारिलो ‘लङ रिड’ शैलीमा, १०–१२ वटा सबहेड र अझै शक्तिशाली ओपनिङसहित पनि बनाउन सकिन्छ।

Originally published on abcnews.com.np.