वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्वतन्त्रताको २५०औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै “अमेरिकाको स्वर्णिम युग सुरु भएको” घोषणा गरेका छन्। शनिबार राति वासिङ्टन डीसीस्थित नेशनल मलमा आयोजित विशेष समारोहमा उनले अमेरिका “अझै आफ्नो यात्राको सुरुआतमै रहेको” दाबी गर्दै आगामी वर्षहरूमा देशलाई “अभूतपूर्व उचाइमा पुर्‍याउने” प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

चुनावी सभाको शैलीमा प्रस्तुत गरिएको लामो सम्बोधनमा ट्रम्पले अमेरिकी इतिहास, सैन्य शक्ति, राष्ट्रवाद, लोकतन्त्र, चुनाव, आप्रवासन तथा साम्यवादविरुद्ध आफ्ना पुराना राजनीतिक धारणा पुनः दोहोर्‍याए। अमेरिकी राष्ट्रपतिहरूले स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा प्रायः सबै नागरिकलाई एकतामा बाँध्ने सन्देश दिने परम्परा रहँदै आएको भए पनि ट्रम्पको भाषण भने स्पष्ट रूपमा राजनीतिक रंगमा प्रस्तुत भएको टिप्पणी गरिएको छ।

“अमेरिका फेरि जित्न थालेको छ”

राति करिब ११:१५ बजे वर्षाका कारण दुई घण्टाभन्दा बढी ढिला गरी मञ्चमा आएका ट्रम्पले आफ्नो सम्बोधनको सुरुवात अमेरिकाको इतिहासलाई विश्वकै अनुपम उपलब्धि भन्दै गरे।

“अमेरिका विजेताहरूको राष्ट्र हो,” उनले भने। “आज हाम्रो देश फेरि जित्न थालेको छ।”

उनले अमेरिकाको दुई सय पचास वर्षको इतिहासलाई मानव सभ्यताको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धिमध्ये एक भन्दै अब देश “नयाँ स्वर्णिम युग” मा प्रवेश गरिरहेको दाबी गरे।

ट्रम्पका अनुसार अमेरिका आर्थिक, सैन्य, वैज्ञानिक र प्राविधिक सबै क्षेत्रमा फेरि विश्वको अग्रणी शक्ति बन्ने दिशामा अघि बढिरहेको छ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो आतिशबाजी प्रदर्शन

सम्बोधनपछि आयोजकहरूले विश्व इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो आतिशबाजी प्रदर्शन भएको दाबी गरेका थिए।

वासिङ्टन स्मारक (Washington Monument) वरिपरि लाखौँ दर्शकको उपस्थितिमा रंगीन आतिशबाजी प्रदर्शन गरिएको थियो। कार्यक्रम अमेरिकाको २५०औँ स्वतन्त्रता दिवसको मुख्य आकर्षण बनेको थियो।

भीषण गर्मीले उत्सव प्रभावित

यस वर्षको स्वतन्त्रता दिवस उत्सव भने चरम गर्मीका कारण प्रभावित बन्यो।

अमेरिकाको पूर्वी तटीय क्षेत्रमा केही दिनदेखि जारी भीषण गर्मीका कारण तापक्रम १०० डिग्री फरेनहाइट (करिब ३७.८ डिग्री सेल्सियस) नाघेको थियो।

यसका कारण वासिङ्टन डीसीको स्वतन्त्रता दिवस परेड अन्तिम समयमा रद्द गरियो। त्यस्तै फिलाडेल्फियामा पनि निर्धारित कार्यक्रमहरू स्थगित गरिएका थिए।

डीसी होमल्यान्ड सेक्युरिटी एन्ड इमर्जेन्सी म्यानेजमेन्ट एजेन्सीका अनुसार शनिबार रातिसम्म गर्मीका कारण ५१ जना बिरामी परेका थिए, जसमध्ये १२ जनालाई अस्पताल भर्ना गर्नुपरेको थियो।

आँधी र चट्याङका कारण दुई घण्टा कार्यक्रम रोकियो

दर्शकहरू समारोहस्थलमा प्रवेश गर्न थालेपछि मौसम अचानक बिग्रियो।

चट्याङ र सम्भावित आँधीको चेतावनीपछि हजारौँ मानिसलाई सुरक्षा कारणले कार्यक्रमस्थलबाट बाहिर निकालिएको थियो। वर्षा र बिजुली चम्किएपछि समारोह दुई घण्टाभन्दा बढी रोकिएको थियो।

यस क्रममा सामाजिक सञ्जालमा ट्रम्पले लेखेका थिए,

“आँधीले जुनसुकै अवसरमा पनि शुभ संकेत ल्याउँछ।”

पछि मञ्चमा पुगेपछि उनले भने,

“यदि बिहान चार बजे एउटा मात्रै मानिस अगाडि बसेको भए पनि म भाषण दिन्थेँ।”

अमेरिकी इतिहास र अन्तरिक्ष अभियानको प्रशंसा

भाषणका क्रममा ट्रम्पले विभिन्न युद्धका पूर्वसैनिकहरू तथा आर्टेमिस–२ (Artemis II) चन्द्र अभियानका अन्तरिक्ष यात्रीहरूको टोलीलाई मञ्चमा आमन्त्रण गरे।

उनले अमेरिकी इतिहासका विभिन्न महत्वपूर्ण घटनाहरू स्मरण गर्दै अमेरिका संसारको “आशा, वाचा, प्रकाश र गौरव” भएको दाबी गरे।

उनका अनुसार विगत २५० वर्षको अमेरिकी इतिहास मानव साहस, नवप्रवर्तन र स्वतन्त्रताको अनुपम उदाहरण हो।

साम्यवादविरुद्ध पुनः आक्रामक अभिव्यक्ति

भाषणको सबैभन्दा विवादास्पद भाग भने साम्यवादमाथिको आक्रमण थियो।

ट्रम्पले अमेरिकामा “साम्यवादलाई कहिल्यै टाउको उठाउन नदिने” घोषणा गर्दै भने,

“हामी हाम्रो देशमा कम्युनिस्टहरू चाहँदैनौँ।”

उनले थपे,

“साम्यवाद कहिल्यै सफल भएको छैन र कहिल्यै सफल हुने पनि छैन।”

यसअघि दक्षिण डकोटास्थित माउन्ट रशमोरमा आयोजित कार्यक्रममा पनि उनले अमेरिकी प्रगतिशील राजनीतिलाई “साम्यवादी खतरा” को संज्ञा दिएका थिए।

पछिल्ला महिनाहरूमा ट्रम्पले डेमोक्रेटिक पार्टीका प्रगतिशील नेताहरूलाई बारम्बार “कम्युनिस्ट विचारधाराबाट प्रभावित” भएको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

समारोहलाई राजनीतिक बनाएको आरोप

ट्रम्पका आलोचकहरूले भने स्वतन्त्रता दिवसजस्तो ऐतिहासिक राष्ट्रिय अवसरलाई उनले राजनीतिक प्रचारको माध्यम बनाएको आरोप लगाएका छन्।

सामान्यतया अमेरिकी स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा राष्ट्रपतिले दलगत राजनीति भन्दा माथि उठेर सम्पूर्ण नागरिकलाई एकताबद्ध गर्ने सन्देश दिने परम्परा रहँदै आएको छ।

तर यसपटक वासिङ्टनमा आयोजित मुख्य कार्यक्रममा जीवित रहेका पूर्वराष्ट्रपतिहरूको अनुपस्थिति र ट्रम्पको राजनीतिक भाषाशैलीले कार्यक्रमको स्वरूपबारे बहस सिर्जना गरेको छ।

कतिपय विश्लेषकहरूले २५०औँ वार्षिकोत्सव राष्ट्रिय मेलमिलापको अवसर बन्नुपर्नेमा त्यसलाई राजनीतिक ध्रुवीकरणको माध्यम बनाइएको टिप्पणी गरेका छन्।

उच्च सुरक्षा व्यवस्था

कार्यक्रमस्थल वरिपरि अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्था गरिएको थियो।

वासिङ्टन स्मारक क्षेत्रलाई उच्च सुरक्षा घेराभित्र राखिएको थियो भने हजारौँ नेशनल गार्डका सैनिक तथा संघीय सुरक्षा अधिकारी परिचालन गरिएका थिए।

हालैका केही सातामा राजधानी क्षेत्रमा सुरक्षा सतर्कता बढाइएको पृष्ठभूमिमा कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको थियो।

‘अमेरिकन फ्ल्याग ब्लु’ परियोजना विवादमा

ट्रम्प प्रशासनले स्वतन्त्रता दिवसअघि वासिङ्टन मोनुमेन्ट पछाडिको ऐतिहासिक रिफ्लेक्टिङ पूललाई १४.७ मिलियन डलर खर्च गरेर “अमेरिकी झण्डाको नीलो रङ” जस्तै बनाउने योजना अघि बढाएको थियो।

तर अत्यधिक शैवाल (Algae) फैलिएपछि पानी हरियो बनेको र परियोजना विवादमा परेको थियो।

ट्रम्प प्रशासनले यसका लागि तोडफोड तथा बाह्य हस्तक्षेपलाई दोष दिएको छ।

“तपाईंहरू फर्केर आउनुभयो, यही नै अमेरिकाको शक्ति हो”

भाषणको अन्तिम भागमा ट्रम्पले वर्षा र कार्यक्रम अवरुद्ध भएपछि पनि पुनः फर्किएका हजारौँ दर्शकलाई अमेरिकी दृढताको प्रतीकका रूपमा चित्रण गरे।

उनले भने,

“तपाईंहरूले कार्यक्रम सकियो भन्ने सुन्नुभयो।”

“तर के भयो?”

“तपाईंहरू फेरि फर्केर आउनुभयो।”

उनले यसलाई अमेरिकाको दुई सय पचास वर्षको इतिहासभर देखिएको संघर्ष, धैर्य र पुनरुत्थानको उदाहरण भन्दै देश अझ बलियो भविष्यतर्फ अघि बढिरहेको दाबी गरे।

ऐतिहासिक सन्दर्भ

सन् १७७६ जुलाई ४ मा जारी गरिएको अमेरिकी स्वतन्त्रता घोषणापत्र (Declaration of Independence) ले बेलायती शासनबाट तेह्र उपनिवेशको स्वतन्त्रता घोषणा गरेको थियो। त्यसैको सम्झनामा सन् २०२६ मा अमेरिकाले आफ्नो स्वतन्त्रताको २५०औँ वार्षिकोत्सव (Semiquincentennial) वर्षभरि विशेष कार्यक्रममार्फत मनाइरहेको छ।