नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनी अझै सार्वजनिक रूपमा अनुपस्थित
तेहरान । इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोहका क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या गर्नुपर्ने मागसहित प्रतिशोधका चर्का नारा लगाइएका छन्। राजधानी तेहरानस्थित इमाम खोमेनी ग्रान्ड मोसल्लामा आइतबार आयोजित अन्त्येष्टि प्रार्थना समारोहमा हजारौँ शोकाकुल समर्थकहरूले अमेरिकाविरुद्ध र इजरायलविरुद्ध आक्रोश व्यक्त गरेको द गार्डियले विशेष महत्वका साथ प्रकाशन गरेको छ ।
अमेरिका–इजरायल युद्ध सुरु भएको पहिलो दिन अर्थात् फेब्रुअरी २८ मा अली खामेनी तथा उनका परिवारका अन्य सदस्यहरू मारिएपछि इरानले एक सातासम्म राष्ट्रिय शोक तथा अन्त्येष्टि कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। युद्धका कारण अन्त्येष्टि केही समय स्थगित गरिएको थियो।
आइतबारको मुख्य धार्मिक समारोहमा खामेनीसँगै उनका परिवारका चार सदस्यको सामूहिक अन्त्येष्टि प्रार्थना गरिएको थियो। समारोह शोक र प्रतिशोधको भावनाको मिश्रणका रूपमा देखिएको थियो।
बिहानैदेखि लाखौँ श्रद्धाञ्जली दिन पुगे
शनिबारको पहिलो दिनको तुलनामा आइतबारको समारोहमा सहभागीहरूको संख्या अझ बढी देखिएको थियो। धेरै मानिस रातभर मस्जिदमै बसेका थिए भने हजारौँ सर्वसाधारण बिहान उज्यालो हुनुअघि नै प्रार्थनास्थल पुगेका थिए।
हातमा इरानी झण्डा, खामेनीका तस्बिर तथा प्रतिशोधको प्रतीक मानिने रातो झण्डा बोकेका समर्थकहरूले लगातार अमेरिकाविरोधी तथा इजरायलविरोधी नारा लगाएका थिए।
इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले यसलाई “राष्ट्रिय एकता र प्रतिरोधको प्रदर्शन” का रूपमा चित्रण गरेका छन्।
“ट्रम्पको हत्या गर्नु हाम्रो जिम्मेवारी हो”
प्रार्थना सुरु हुनुअघि आयोजित कवि सम्मेलनमा इरानी कवि मोहम्मद रसुलीले अत्यन्त आक्रामक अभिव्यक्ति दिएका थिए।
उनले भने,
“अबदेखि कफन नै हाम्रो पोशाक हो। तपाईंको रगतको कसम, ट्रम्पको हत्या गर्नु हाम्रो जिम्मेवारी हो।”
उनले थप प्रश्न गरे,
“संसारको सबैभन्दा दुष्ट मानिस अझै किन जीवित छ? ट्रम्पका लागि अब यो संसार बस्न योग्य छैन। जसले हाम्रो इमामको हत्या गर्यो, उसलाई हामीले किन नमार्ने? यदि त्यसो नगरे हामीलाई लाज हुनुपर्छ।”
रसुलीको उक्त अभिव्यक्तिपछि उपस्थित भीडबाट ठूलो समर्थन र जयजयकार सुनिएको थियो, यद्यपि केही सहभागीहरू मौन पनि देखिएका थिए।
इरानी राजदूतको प्रतिक्रिया
आर्मेनियाका लागि इरानका राजदूत खलिल शिर्घोलामीले सामाजिक सञ्जाल एक्स (पूर्व ट्विटर) मा लेखेका छन्,
“मानिसलाई मार्न सकिन्छ, तर विचारलाई मार्न सकिँदैन। तपाईंहरूले अयातोल्लाह खामेनीलाई मार्नुभयो, तर वास्तवमा एउटा सुगन्धित इत्रको बोतल फुटाउनुभयो, जसको सुगन्ध अहिले संसारभर फैलिएको छ।”
उनले अमेरिका र इजरायलतर्फ संकेत गर्दै थपे,
“सभ्यता, इतिहास र सम्मान नभएका मानिसहरूले यो कुरा कहिल्यै बुझ्दैनन्।”
“दुई नाराले गुञ्जियो तेहरान”
इरानको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव मोहम्मद बाघेर जोलगद्रका अनुसार अन्त्येष्टि समारोहमा दुई प्रमुख नारा निरन्तर गुञ्जिरहेका थिए।
पहिलो,
“शत्रुविरुद्ध प्रतिरोध।”
दोस्रो,
“शहीद नेता खामेनीको रगतको बदला।”
उनका अनुसार यी नाराले इरानी जनताको भावना स्पष्ट रूपमा प्रतिबिम्बित गरेको छ।
९७ वर्षीय धर्मगुरुले गराए अन्तिम प्रार्थना
मुख्य धार्मिक अनुष्ठान ९७ वर्षीय वरिष्ठ धर्मगुरु अयातोल्लाह जाफर सोभानीले सञ्चालन गरेका थिए।
खामेनीसँगै उनका परिवारका अन्य सदस्यहरूको नाममा पनि प्रार्थना गरिएको थियो। उनीहरूमा बुहारी जहरा हद्दाद अदेल तथा १४ महिनाकी नातिनी जहरा मोहम्मदी गोलपायगानी पनि समावेश थिइन्।
विशेषगरी शिशु नातिनीको सानो शवपेटिका समारोहकै सबैभन्दा भावुक दृश्य बनेको थियो। त्यसले धेरै सहभागीहरूलाई भावविह्वल बनाएको थियो।
नयाँ सर्वोच्च नेता अझै सार्वजनिक रूपमा देखिएनन्
अन्त्येष्टिको सबैभन्दा धेरै चासोको विषय भने इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीको अनुपस्थिति रह्यो।
बुबाको निधनपछि सर्वोच्च नेतामा नियुक्त भएका मोज्तबा खामेनी विगत तीन महिनादेखि सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन्। उनले कुनै भिडियो वा अडियो सन्देशसमेत जारी गरेका छैनन्।
आइतबार पनि उनका तीन भाइ मुस्तफा, मसुद र मेयसाम बाबुको शवपेटिकाको छेउमा उपस्थित भए पनि मोज्तबा भने सार्वजनिक रूपमा देखिएनन्।
गत बिहीबार आफ्नी पत्नीको अन्त्येष्टिमा समेत उनी सहभागी भएका थिएनन्।
सरकारी नेतृत्वको व्यापक उपस्थिति
इरान सरकारका लगभग सबै उच्च अधिकारी समारोहमा सहभागी भएका थिए।
राजनीतिक, सैनिक तथा न्यायिक निकायका प्रमुखहरू, इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड (IRGC) का वरिष्ठ कमाण्डरहरू तथा अल-कुद्स फोर्सका कमाण्डर इस्माइल कानी पनि खुला रूपमा कार्यक्रममा उपस्थित थिए।
विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र इरानबीच भएको युद्धविराम कायम रहने विश्वास भएकै कारण यति धेरै शीर्ष अधिकारीहरू एकै स्थानमा उपस्थित हुन सकेका हुन्।
“Target-rich environment” टिप्पणीले विवाद
ट्रम्पनिकट मानिने अमेरिकी दक्षिणपन्थी टिप्पणीकार लौरा लुमरले सामाजिक सञ्जालमा अन्त्येष्टि समारोहलाई “Target-rich environment”अर्थात् “लक्षित गर्न सजिलो स्थान” भनेर टिप्पणी गरेकी थिइन्।
त्यस्तै अमेरिकी सञ्चारकर्मी मार्क लेभिनले पनि “यो एउटा गुमेको अवसर थियो” भन्ने अभिव्यक्ति दिएका थिए।
यी टिप्पणीहरूले इरानमा थप आक्रोश सिर्जना गरेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्