काठमाडौं २४ असार । नेटो (उत्तर एटलान्टिक सन्धि सङ्गठन) सदस्य राष्ट्रका प्रमुखहरूको शिखर सम्मेलन मङ्गलवार टर्किए (टर्की) को राजधानी अंकारामा शुरु भएको छ । सम्मेलनको पहिलो दिन डिफेन्स इन्डस्ट्री फोरम आयोजना गरियो, जहाँ हतियार उत्पादन र खरिद प्रक्रियालाई तिब्रता दिने उद्देश्यका साथ विभिन्न रक्षा पहलहरू सार्वजनिक गरिएको छ । नेटो शिखर सम्मेलनको इतिहासमा पहिलो पटक समावेश गरिएको यस फोरममा नेटोका वरिष्ठ अधिकारीहरू र प्रमुख पश्चिमा रक्षा कम्पनीका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो । बैठकमा सदस्य राष्ट्रहरूबीच सैन्य आपूर्ति श्रृङ्खलालाई एकीकृत गर्ने विषयमा घनिभूत छलफल भएको छ । सम्मेलनका क्रममा नेटोका महासचिव मार्क रुटले ड्रोन एज इनिसिएटिभको घोषणा गर्नुभयो ।  यस पहल अन्तर्गत सदस्य राष्ट्रहरूले आगामी पाँच वर्षमा ड्रोन विरोधी क्षमता सुदृढीकरणका लागि ४० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी खर्च गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन् । महासचिव रुटले निजी रक्षा कम्पनीहरूलाई नेटोका ठेक्काहरूमा सहज पहुँच दिलाउन ’फ्रन्ट डोर’ नामक नयाँ प्लेटफर्मको पनि अनावरण गर्नुभयो । साथै, २.८ अर्ब डलरको औद्योगिक सहयोग पहल अन्तर्गत लकहिड मार्टिनजस्ता अमेरिकी रक्षा कम्पनीहरूले युरोपेली फर्महरूसँगको साझेदारीमा एब्राम्स ट्याङ्क र एटाकाएमएस मिसाइलजस्ता अमेरिकी हतियारहरू युरोपमै उत्पादन गर्ने योजना अघि सारिएको छ । सैन्य परिचालन र लजिस्टिक क्षमता विस्तार गर्ने प्रयास स्वरूप टर्किए लगायतका धेरै सहयोगी राष्ट्रहरूले नेटोको रणनीतिक यातायात र हवाई इन्धन भर्ने विमानहरूको सङ्ख्या बढाउन नयाँ संयुक्त खरिद पहल शुरु गरेका छन् । यसैबीच, टर्किएले नेटोको अन्तरिक्ष क्षमतामा सहयोग पु¥याउन स्वदेशमै निर्मित दुईवटा अवलोकन उपग्रह (स्याटेलाइट) उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ । महासचिव रुटले सन् २०३५ सम्ममा रक्षा खर्चलाई कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को ५ प्रतिशत पु¥याउन सदस्य राष्ट्रहरूलाई दबाब दिइरहनुभएको छ । वासिङ्टनले युरोपेली राष्ट्रहरूलाई रक्षाको क्षेत्रमा बढी जिम्मेवारी वहन गर्न आग्रह गरेसँगै नेटोको सैन्यीकरणमा तीव्रता आएको हो । 
नेटोको यस विस्तारवादी सैन्य नीतिको आयोजक राष्ट्र टर्किएमा चर्को विरोध भएको छ । मङ्गलवार अंकारामा विद्यार्थी, समाजवादी समूह र सांसदहरूले रक्षा बजेट वृद्धिको विरोधमा प्रदर्शन गरेका थिए । यसैगरी, गत साताको अन्त्यमा इस्तानबुल, अंकारा र इज्मिरमा हजारौँ प्रदर्शनकारीहरूले जनकल्याणकारी कार्यभन्दा सैन्य खर्चलाई प्राथमिकता दिएको भन्दै नेटोविरुद्ध सडक आन्दोलन गरेका थिए ।