इरानद्वारा खाडीका अमेरिकी सैन्य अड्डामा क्षेप्यास्त्र प्रहार, अमेरिका भन्छ– ‘हाल कुनै नयाँ आक्रमण गरेका छैनौँ’

काठमाडौं। अमेरिका र इरानबीचको सैन्य तनाव झन् गहिरिँदै गएको छ। इरानले बहराइन, कुवेत, कतार र जोर्डनस्थित अमेरिकी तथा साझेदार सैन्य अड्डाहरूमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको दाबी गरेपछि दक्षिणी इरानका विभिन्न सहरमा फेरि शक्तिशाली विस्फोटहरू भएका छन्। यद्यपि अमेरिकी सेनाले पछिल्ला केही घण्टामा इरानमाथि कुनै नयाँ सैन्य आक्रमण नगरेको स्पष्ट पारेको छ।

इरानको सरकारी समाचार संस्था मेहरका अनुसार बुशेहर, चोगादक, बन्दर अब्बास, कोनाराक तथा अन्य दक्षिणी क्षेत्रमा लगातार विस्फोटको आवाज सुनिएको छ। ती विस्फोटको वास्तविक कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको इरानी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अमेरिकी केन्द्रीय सैनिक कमान्डले भने अल जजिरासँगको प्रतिक्रियामा पछिल्ला केही घण्टामा अमेरिकी सेनाले इरानभित्र कुनै सैन्य कारबाही नगरेको जनाएको छ। विस्फोटको कारणबारे आफूहरूलाई जानकारी नभएको र त्यसमा अमेरिका संलग्न नरहेको पनि अमेरिकी अधिकारीले बताएका छन्।

जोर्डनस्थित सैन्य अड्डामा १० क्षेप्यास्त्र प्रहार

इरानको इस्लामिक क्रान्तिकारी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले जोर्डनको अजराक सैन्य अड्डालाई लक्षित गरी १० वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ।

यसअघि इरानले बहराइन, कुवेत र कतारस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई पनि लक्षित गरी आक्रमण गरेको दाबी गरेको थियो। अमेरिकाले भने ती सबै घटनाबारे विस्तृत प्रतिक्रिया सार्वजनिक गरिसकेको छैन।

उता, इरानको मिजान समाचार संस्थाका अनुसार अमेरिकी हवाई आक्रमणमा आईआरजीसीका तीन सदस्यको मृत्यु भएको छ।

रणनीतिक रेल पुलमा अमेरिकी आक्रमण गरेको इरानको दाबी

इरानको फार्स समाचार संस्थाले अमेरिकाले उत्तरी इरानस्थित एउटा रणनीतिक रेल पुलमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। उक्त पुल चीन र रुससँग जोडिने महत्वपूर्ण रेलमार्गको हिस्सा रहेको इरानको दाबी छ।

यदि यो पुष्टि भयो भने यसले इरानको रणनीतिक आपूर्ति सञ्जालमाथि प्रत्यक्ष असर पार्ने विश्लेषण गरिएको छ।

इरानको चेतावनी : ‘अमेरिकी दुस्साहस स्वीकार्य छैन’

इरानका विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले अमेरिकालाई थप सैन्य “दुस्साहस” नगर्न चेतावनी दिएका छन्।

उनले सैन्य दबाबले इरानलाई वार्तामा फर्काउन नसकिने स्पष्ट पार्दै अमेरिकाले आक्रमण जारी राखे त्यसको जवाफ अझ कडा हुने संकेत दिएका छन्।

इजरायलको चेतावनी : आवश्यक परे अझ शक्तिशाली आक्रमण

उता, इजरायलका रक्षामन्त्री Israel Katz ले आवश्यक परे इरानमाथि अझ ठूलो सैन्य कारबाही गर्न तयार रहेको बताएका छन्।

उनले इरानबाट उत्पन्न हुने कुनै पनि सुरक्षा चुनौतीको जवाफ “अहिलेसम्मभन्दा धेरै शक्तिशाली” हुने चेतावनी दिएका छन्।

रुसले सबै पक्षको हित हुने सम्झौताको पक्षमा

यसैबीच रुसका विदेशमन्त्री Sergey Lavrov ले अमेरिका–इरान द्वन्द्वको समाधान सबै पक्षको हित समेट्ने सम्झौतामार्फत मात्रै सम्भव हुने बताएका छन्।

मोजाम्बिक भ्रमणपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने, “सम्झौताले इरान, उसका छिमेकी, अमेरिका मात्र होइन, वर्तमान संकटका कारण विश्व अर्थतन्त्रमा असर भोगिरहेका सबै मुलुकको हितलाई सम्बोधन गर्नुपर्छ।”

लाभरोभले हर्मुज जलसन्धि र सम्पूर्ण फारसी खाडी क्षेत्रको स्थायित्वका लागि वार्तामार्फत समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

जर्मनीको आग्रह : अमेरिका–इरान समझदारी नै स्थायित्वको आधार

जर्मनीका चान्सलर Friedrich Merz ले इजरायली प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu सँग टेलिफोन संवाद गर्दै अमेरिका–इरानबीचको समझदारीलाई क्षेत्रीय स्थायित्वको “सबैभन्दा राम्रो अवसर” बताएका छन्।

दुवै नेताबीच लेबनानको अवस्था र प्यालेस्टिनी क्षेत्रमा भइरहेको इजरायली सैन्य गतिविधिबारे पनि छलफल भएको जर्मन सरकारका प्रवक्ताले बताएका छन्।

हर्मुज जलसन्धि बन्द रहे विश्वमा खाद्य संकट बढ्ने चेतावनी

कुवेत विश्वविद्यालयका प्राध्यापक बदर अल–सैफले हर्मुज जलसन्धिमा अवरोध कायम रहे विश्वव्यापी मानवीय संकट उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

उनका अनुसार जलसन्धि लामो समय अवरुद्ध भए अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा ठूलो असर पर्नेछ र विश्व खाद्य कार्यक्रमको अनुमानअनुसार करिब ४ करोड ५० लाख मानिस खाद्य असुरक्षाको जोखिममा पर्न सक्छन्।

उनले अमेरिका, इरान र इजरायल सबैले सैन्य गतिविधि कम गर्दै पाकिस्तान र कतारले गरिरहेको मध्यस्थता प्रयासलाई सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

खामेनीको अन्त्येष्टिबीच थप तनाव

दक्षिणी इरानमा भएका नयाँ विस्फोटहरू इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता Ali Khamenei को अन्त्येष्टि र दाहसंस्कारको प्रक्रिया चलिरहेका बेला भएका हुन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र इजरायलमाथि इरानले लगाएको आरोप, त्यसपछि भएका सैन्य कारबाही र हर्मुज जलसन्धिलाई केन्द्रमा राखिएको शक्ति प्रदर्शनले मध्यपूर्वलाई फेरि व्यापक क्षेत्रीय युद्धतर्फ धकेल्ने जोखिम बढाएको छ।

अमेरिका नयाँ आक्रमणमा संलग्न नरहेको दाबी गरिरहे पनि दक्षिणी इरानमा भइरहेका रहस्यमय विस्फोटहरूले क्षेत्रीय तनाव अझ अनिश्चित र जटिल बन्दै गएको संकेत दिएका छन्।