दोहा — कतारका पूर्व अमिर (फादर अमिर) शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। कतारको राजदरबार ‘अमिरी दिवान’ ले आइतबार बिहान एक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनको निधनको पुष्टि गरेको हो।

अमिरी दिवानले जारी गरेको शोक वक्तव्यमा भनिएको छ, “दैवी विधानप्रति पूर्ण आस्थाका साथ अमिरी दिवान राष्ट्रका लागि अपूरणीय क्षति बनेका स्वर्गीय पूर्व अमिर महामहिम शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको दुःखद निधनमा गहिरो शोक व्यक्त गर्दछ, जसको आज बिहान निधन भएको छ।”

सन् १९९५ देखि २०१३ सम्म कतारमा शासन गरेका शेख हमदलाई उर्जा क्षेत्रमा धनी यस खाडी मुलुकको आधुनिक विकास र रुपान्तरणको मुख्य संवाहक (वास्तुकार) मानिन्छ।

उनको १८ वर्ष लामो शासनकालमा कतारले तीव्र आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक विकास गर्‍यो, जसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा देशको प्रतिष्ठालाई नयाँ उचाइमा पुर्‍यायो। आज मध्यपूर्व, उत्तर अफ्रिका र एसियाभर कतारको जुन बलियो राजनीतिक र कूटनीतिक प्रभाव छ, त्यसको जग उनकै पालामा बसेको थियो।

आधुनिक कतार निर्माणका मुख्य कदम

शेख हमदको कार्यकालमा कतारले विश्वस्तरमा कयौँ ठूला उपलब्धिहरू हासिल गर्‍यो:

• सञ्चार क्षेत्रमा क्रान्ति: सन् १९९६ मा विश्वप्रसिद्ध अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम ‘अल जजिरा’ (Al Jazeera) को स्थापना उनकै नेतृत्वमा भएको थियो।
• राजनीतिक र लोकतान्त्रिक सुधार: सन् २००४ मा कतारको पहिलो स्थायी संविधान जारी गरियो। यस्तै, स्थानीय निकायको निर्वाचनको सुरुवात गर्दै महिलाहरूलाई पहिलो पटक मतदान गर्ने र उम्मेदवार बन्ने ऐतिहासिक अधिकार प्रदान गरियो।
• खेलकुदको महाकुम्भ: सन् २०२२ मा कतारले फिफा पुरुष विश्वकप फुटबल सफलतापूर्वक आयोजना गर्नुमा उनको दूरदर्शी भूमिका थियो। विश्वकपको उद्घाटन खेलमा उपस्थित हुँदा रंगशालामा रहेका दशौँ हजार दर्शकले उनलाई उठेर भव्य तालीका साथ सम्मान प्रकट गरेका थिए।

खाडी मुलुकका वंशानुगत शासकहरूमा विरलै देखिने कदम चाल्दै, शेख हमदले सन् २०१३ मा स्वेच्छाले सत्ता त्याग गरेका थिए। उनले आफ्ना ३३ वर्षीय छोरा (वर्तमान अमिर) शेख तमिम बिन humad अल थानीलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्दै कतारको नेतृत्व युवा पुस्तामा सुम्पिएका थिए।