काठमाडौं । मानिसलाई लामो समयदेखि निद्रा नपुगेको वा निद्रा नआएको महसुस हुन सक्छ। तर, यस्तो अनुभूति सधैँ वास्तविक निद्रा समस्याको संकेत नहुन सक्छ। कतिपय अवस्थामा शरीरको जैविक घडी र निद्राप्रतिको चिन्ताले पनि यस्तो अनुभूति बढाउन सक्छ।

जैविक घडीले नियमित समयमा सुत्नुपर्ने संकेत दिइरहन्छ। निद्रा पूरा भएन भन्ने चिन्ता बढ्दै जाँदा मानिसले आफूलाई निद्रा नआएको ठान्न सक्छ। निद्रासम्बन्धी यस्तो चिन्ताले डर बढाउने, मुटुको धड्कन तीव्र बनाउने र अब निद्रा नआउने हो कि भन्ने तनाव सिर्जना गर्न सक्छ।

तर, कतिपय अवस्थामा राति पर्याप्त निद्रा नपुगेको महसुस भए पनि भोलिपल्ट उठ्दा मानिसले आफूलाई सामान्य र ताजा महसुस गर्न सक्छ।

लिस्बन विश्वविद्यालयकी निद्रा अनुसन्धानकर्ता काचा हेइसका अनुसार निद्राको कमीले मानिसको सोच्ने तथा बुझ्ने क्षमतामा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। तर मानिसले आफूले कति निद्रा पायो वा निद्रा कति गुणस्तरीय थियो भन्ने कुरा सधैँ सही ढंगले मूल्यांकन गर्न नसक्ने उनको भनाइ छ।

यसकारण निद्रासम्बन्धी समस्यामा केवल आफूलाई निद्रा नआएको अनुभूतिका आधारमा निष्कर्ष निकाल्नुभन्दा निद्राको वास्तविक अवस्था, नियमितता र दिनको समयमा देखिने प्रभावलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने विज्ञहरूको धारणा छ।

Originally published on abcnews.com.np.