काठमाडौं । भारतमा पछिल्लो दुई महिनामा चिनीको मूल्य करिब ४० प्रतिशतले बढेपछि सरकारले १० लाख मेट्रिक टन कच्चा चिनी भन्सार शुल्कबिनै आयात गर्न अनुमति दिएको छ।

आन्तरिक बजारमा बढ्दो मूल्य र घट्दो आपूर्ति नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले सरकारले यस्तो निर्णय गरेको हो। शुल्कमुक्त आयात सुविधा आगामी अक्टोबर ३१ सम्म लागू हुनेछ।

भारतमा सामान्यतया चिनी आयातमा १०० प्रतिशत भन्सार शुल्क लाग्ने व्यवस्था छ। नजिकिँदै गरेको चाडपर्वको मौसममा चिनीको माग थप बढ्ने अनुमान गरिएकाले आपूर्ति सहज बनाउन सरकारले शुल्कमुक्त आयातको निर्णय गरेको हो।

समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार भारतले करिब एक दशकपछि पहिलोपटक ठूलो परिमाणमा चिनी आयात गर्न लागेको हो। यस वर्ष चिनी उत्पादनमा कमी आएपछि आन्तरिक बजारमा आपूर्तिको दबाब बढेको छ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो चिनी उपभोक्ता मुलुक भारतले ठूलो परिमाणमा आयात गर्ने निर्णय गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा समेत यसको प्रभाव देखिएको छ। लन्डनको बेन्चमार्क ह्वाइट सुगर फ्युचर्स तथा न्युयोर्कको रअ सुगर फ्युचर्सको मूल्यमा करिब चार प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ।

भारतमा चिनीको मूल्यवृद्धिलाई लिएर राजनीतिक बहससमेत चर्किएको छ। आम आदमी पार्टीका राष्ट्रिय संयोजक तथा दिल्लीका पूर्वमुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले चिनीको अभावका लागि सरकारको इथानोल नीति जिम्मेवार रहेको आरोप लगाएका छन्।

कच्चा तेलको आयात घटाउने उद्देश्यले सरकारले उखुबाट इथानोल उत्पादन बढाउन प्रोत्साहन गरेपछि चिनी उत्पादनका लागि उपलब्ध उखुको मात्रा घटेको केजरीवालको दाबी छ। त्यसको परिणामस्वरूप भारतले चिनीको आपूर्ति पूरा गर्न विदेशी मुद्रा खर्च गरेर पुनः चिनी आयात गर्नुपर्ने अवस्था आएको उनले बताएका छन्।

भारत सरकारले भने इथानोल उत्पादन र चिनी आपूर्तिबीच सन्तुलन कायम गर्ने तथा उपभोक्तालाई मूल्यवृद्धिबाट राहत दिने उद्देश्यले शुल्कमुक्त आयातको निर्णय गरिएको जनाएको छ। सरकारले चाडपर्वका बेला बढ्ने चिनीको माग पूरा गर्न यस कदमले सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरेको छ।

Originally published on abcnews.com.np.