रुपन्देही । बर्दियाको बाँसगढी नगरपालिका–३ महादेवाका २४ वर्षीय धिराजन परियारले अध्ययनका लागि परिवारको जग्गा र भैँसीसमेत बिक्री गर्नुपरेको थियो। आर्थिक अभावकै बीच अध्ययन र लोकसेवा तयारी अघि बढाएका उनी अहिले नेपाल प्रहरीको प्रहरी निरीक्षक पदमा चौथो नम्बरमा सिफारिस भएका छन्।

अतिविपन्न परिवारमा जन्मिएका धिराजनका आमाबुवा सामान्य खेतीपाती गर्दै आएका छन्। बीएससी फरेस्ट्री अध्ययनका लागि परिवारले जग्गा र भैँसी बिक्री गरेर खर्च जुटाएको उनले बताए। लोकसेवा तयारीका लागि आवश्यक पुस्तक किन्नसमेत समस्या भएपछि साथीले उपलब्ध गराएका पुस्तक पढेर उनले तयारी गरेका थिए।

धिराजनका अनुसार नेपाल प्रहरी नै उनको पहिलो रोजाइ थियो। बीएससी अध्ययनपछि केही समय सामुदायिक वन क्षेत्रमा काम गरेर तयारी खर्च जुटाएका उनले काठमाडौँ गएर तयारी गर्न नसकेपछि कोहलपुरमै बसेर अनलाइन कक्षामार्फत अध्ययन गरे।

‘मेरो रोजाइ नै नेपाल प्रहरी थियो। तयारीका लागि खर्च नभएपछि काठमाडौँ नगई कोहलपुरमै बसेर अनलाइन कक्षा लिएर तयारी गरेँ,’ उनले भने।

चार अधिकृत तहको परीक्षा उत्तीर्ण

धिराजनले नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, नेपाली सेना र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका विभिन्न पदमा सफलता हासिल गरेका छन्।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को विज्ञापनअन्तर्गत उनले नेपाली सेनाको क्याडेट तथा नेपाल प्रहरीको प्रहरी निरीक्षक पदमा आवेदन दिएका थिए। पहिलो प्रयासमा नेपाल प्रहरीको प्रहरी निरीक्षकको लिखित परीक्षामा सफल हुन सकेनन्। तर, नेपाली सेनाको क्याडेटतर्फको परीक्षा भने उत्तीर्ण गरे।

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नेपाल प्रहरीको प्रहरी निरीक्षक, सशस्त्र प्रहरी बलको प्रहरी निरीक्षक तथा राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका अनुसन्धान अधिकृत र सहायक अनुसन्धान अधिकृत पदमा आवेदन दिए। यी सबै परीक्षामा उनी सफल भए।

तीन अधिकृत र एक सहायक अधिकृतको परीक्षा उत्तीर्ण गरे पनि उनको प्राथमिकता भने नेपाल प्रहरी नै रह्यो। प्रहरी निरीक्षकको अन्तर्वार्तामा केन्द्रित भएका उनी अन्ततः चौथो नम्बरमा सिफारिस भएका हुन्।

सामान्य विद्यार्थीबाट अधिकृतसम्म

धिराजनले कक्षा ८ सम्म गाउँकै सरकारी विद्यालयमा अध्ययन गरे। पढाइमा सुरुदेखि नै उत्कृष्ट विद्यार्थी नभए पनि जिल्लास्तरीय परीक्षामा तेस्रो स्थान हासिल गरेका थिए।

२०७४ सालमा सामाजिक विषयमा पूरक परीक्षा दिएर २.५ जीपीए ल्याई एसईई उत्तीर्ण गरेका उनले कक्षा ११ मा अंग्रेजीसहित तीन विषयमा ब्याक पाए। कक्षा १२ मा भने २.३९ जीपीए ल्याएर उत्तीर्ण भए।

कृषि पढ्ने उद्देश्यले प्रवेश परीक्षा तयारीका लागि चितवन पुगे पनि न्यूनतम जीपीए नपुगेपछि कृषि शिक्षा अध्ययन गर्ने बाटो रोकियो। त्यसपछि उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत वन विज्ञान अध्ययन संस्थानमा बीएससी फरेस्ट्री पढे।

पोखरा क्याम्पसमा पूर्ण छात्रवृत्तिमा अध्ययन गर्ने अवसर पाए पनि परिवारको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले पढाइ खर्च जुटाउन समस्या रहिरह्यो। परिवारले जग्गा र भैँसी बिक्री गरेर उनको अध्ययन खर्च धानेको उनले बताए। संघर्षकै बीच उनले बीएससी फरेस्ट्री प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण गरे।

प्रहरी महानिरीक्षक बन्ने लक्ष्य

प्रहरी संगठनले समाजमा पुर्‍याउने योगदानबाट प्रभावित धिराजनले अध्ययनपछि प्रहरी अधिकृत बन्ने लक्ष्य बनाए। आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले काठमाडौँमा बसेर तयारी गर्न नसकेपछि कोहलपुरमा कोठा लिएर अनलाइन माध्यमबाट लोकसेवा तयारी गरे।

तयारीका क्रममा पुस्तक किन्नसमेत कठिन भएपछि उनका साथी निश्चल कुशवाहा महतोले आवश्यक पुस्तक किनिदिएर सहयोग गरेको उनले बताए।

अब प्रहरी संगठनमा प्रवेश गरेपछि मेहनत, संघर्ष र साथ दिने व्यक्तिलाई नबिर्सिने उनको भनाइ छ। दलित समुदायबाट हालसम्म नेपाल प्रहरीको नेतृत्वमा प्रहरी महानिरीक्षक बन्ने अवसर नआएको उल्लेख गर्दै उनले भविष्यमा प्रहरी महानिरीक्षक बन्ने लक्ष्य रहेको बताए।

दुई दशक विदेशमा रोजगारीको खोजी गर्नुपर्ने परिवारबाट होइन, आफ्नै गाउँको सामान्य किसान परिवारबाट आएका धिराजनको यात्रा अहिले प्रहरी निरीक्षकको जिम्मेवारीसम्म पुगेको छ। उनले आफ्नो सफलताको आधार निरन्तर मेहनत, असफलतापछि पनि प्रयास नछोड्ने अठोट र परिवार तथा साथीको सहयोगलाई मानेका छन्।

Originally published on abcnews.com.np.