काठमाडौँ। काठमाडौँ उपत्यकाका प्रमुख शहरी क्षेत्रमा सडक किनारका पोलमा झुन्डिएका तथा प्रयोगविहीन तार व्यवस्थापन गर्ने अभियानले गति लिएको छ। नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको पछिल्लो अनुगमनअनुसार अधिकांश प्राथमिकता प्राप्त मार्गमा तार बन्डलिङको काम सम्पन्न भएको छ।

तर खुला तार हटाउने, केबल लूप व्यवस्थापन गर्ने, सेवा प्रदायकको पहिचान खुल्ने ट्याग राख्ने र अन्तिम फिनिसिङ गर्ने काम भने अझै पूर्ण हुन सकेको छैन। अव्यवस्थित तारका कारण शहरी सौन्दर्यमा असर पर्नुका साथै आगलागी, दुर्घटना र सडक सुरक्षामा जोखिम बढेपछि सरकारले तार व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखेको हो।

पहिलो चरणमा त्रिपुरेश्वर–कलंकी–कालीमाटी, जडीबुटी–पेप्सीकोला, त्रिपुरेश्वर–जमल–लाजिम्पाट, सामाखुसी–टाउन प्लानिङ–गोंगबु, कीर्तिपुर तथा पुरानो बानेश्वर–चाबहिल–गौशाला क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखिएको थियो।

अभियानलाई व्यवस्थित बनाउन प्राधिकरणले जेठ २९ गते विशेष उपसमिति गठन गरेको थियो। उपसमितिमा दूरसञ्चार प्राधिकरण, नेपाल विद्युत् प्राधिकरण, काठमाडौँ महानगरपालिका, महानगरीय ट्राफिक प्रहरी कार्यालय, इन्टरनेट सेवा प्रदायक संघ नेपाल (आइस्पान), नेपाल टेलिकम र एनसेल आजियाटाका प्रतिनिधि छन्।

प्राधिकरणले सेवा प्रदायकलाई आफ्ना तारमा पहिचान खुल्ने ट्याग अनिवार्य गर्न तथा प्रयोगविहीन तार हटाउन निर्देशन दिएको छ। काममा अपेक्षित गति नदेखिएपछि प्रत्येक मार्गमा ‘लिड अपरेटर’ र फोकल पर्सन तोकेर नियमित अनुगमनसमेत सुरु गरिएको छ।

सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिना र ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठको उपस्थितिमा असार ३१ र साउन १५ गते उच्चस्तरीय समीक्षा बैठक बसेपछि सेवा प्रदायकबीच जिम्मेवारी पुनः बाँडफाँट गरिएको थियो। परिमार्जित कार्ययोजनामा कुन कम्पनीले कुन क्षेत्रमा नेतृत्व गर्ने, कति दूरी र पोलमा काम गर्ने तथा कति जनशक्ति परिचालन गर्ने भन्ने विषयसमेत स्पष्ट पारिएको छ।

प्राधिकरणका अनुसार जडीबुटी क्षेत्रमा तार बन्डलिङ सम्पन्न भए पनि अन्तिम फिनिसिङ कमजोर छ। ट्यागिङ पनि पर्याप्त भएको छैन। बानेश्वर क्षेत्रमा भने अधिकांश खुला तथा लत्रिएका तार हटाइएकाले अवस्था तुलनात्मक रूपमा सन्तोषजनक देखिएको छ। यद्यपि केही स्थानमा ट्याग छुटेका वा च्यातिएका छन्।

सामाखुसी क्षेत्रमा बन्डलिङ भए पनि केबल लूप र फिनिसिङमा सुधार आवश्यक देखिएको छ। लाजिम्पाट–त्रिपुरेश्वर मार्गमा अधिकांश तार बन्डलिङ गरिए पनि केही खुला तार बाँकी छन्। त्रिपुरेश्वर–कलंकी क्षेत्रमा तुलनात्मक रूपमा राम्रो प्रगति भएको र अधिकांश भागमा बन्डलिङ सम्पन्न भएको प्राधिकरणले जनाएको छ। कीर्तिपुरमा पनि अधिकांश तार बन्डलिङ भए पनि खुला तार र अपूर्ण ट्यागिङको समस्या कायमै छ।

अनुगमनका क्रममा सबैजसो क्षेत्रमा देखिएको साझा समस्या केबल लूप व्यवस्थापन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ। सेवा विस्तार वा मर्मतका लागि अतिरिक्त केबल राखिए पनि त्यसलाई व्यवस्थित नगर्दा बन्डलिङपछि पनि पोल अव्यवस्थित देखिने गरेको छ।

त्यस्तै, सेवा प्रदायकको पहिचान खुल्ने ट्याग नहुँदा भविष्यमा बिग्रिएका वा प्रयोगविहीन तार पहिचान गर्न कठिन हुने प्राधिकरणको निष्कर्ष छ। त्यसैले अब बन्डलिङलाई मात्र प्रगतिको आधार नमानिने र प्रत्येक मार्गको अन्तिम निरीक्षण गरी खुला तार हटाउने, लूप व्यवस्थापन गर्ने, ट्यागिङ पूरा गर्ने तथा फिनिसिङ सुधार गर्नुपर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।

दीर्घकालीन रूपमा समस्या समाधान गर्न साझा पूर्वाधार र भूमिगत युटिलिटी डक्ट निर्माण गर्नुपर्ने सुझावसमेत दिइएको छ। नयाँ तार थपिँदै जाने तर पुराना तथा प्रयोगविहीन तार समयमै नहटाउने प्रवृत्ति अन्त्य गरी नियमित अनुगमन र स्पष्ट जिम्मेवारीसहितको प्रणाली विकास गर्नुपर्नेमा प्राधिकरणले जोड दिएको छ।

Originally published on abcnews.com.np.