हेटौँडा । मकवानपुरको कैलाश गाउँपालिकामा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा २० वर्षमुनिका १११ जना किशोरी सुत्केरी भएका छन्।

गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाका अनुसार कम उमेरमा हुने विवाह तथा गर्भधारणका कारण किशोरी अवस्थामै मातृत्वको जिम्मेवारीमा पुग्ने अवस्था अझै कायमै छ। स्वास्थ्य शाखा प्रमुख तिलकप्रसाद गौतमले पालिकास्तरीय स्वास्थ्य कार्यक्रमको वार्षिक समीक्षा कार्यक्रममा उक्त तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेका हुन्।

समीक्षा अवधिमा कैलाशमा १६२ जना महिलाले स्वास्थ्य संस्थामा प्रसूति गराएका छन् भने ७२ जनाले घरमै सुत्केरी भएका छन्। सो अवधिमा एक जना नवजात शिशुको मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ।

गाउँपालिकाले किशोरी गर्भधारण न्यूनीकरण, संस्थागत प्रसूति बढाउने तथा घरमै हुने प्रसूति पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

गाउँपालिका अध्यक्ष लोकबहादुर मुक्तानले २० वर्षमुनिका किशोरी सुत्केरी हुने अवस्था अन्त्य गर्नु कैलाशको प्रमुख स्वास्थ्य चुनौतीमध्ये एक रहेको बताए।

विद्यालयदेखि समुदायसम्म सचेतना अभियानलाई प्रभावकारी बनाउँदै सबै पक्षको साझा प्रयास आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

अध्यक्ष मुक्तानका अनुसार कैलाश–९ लाई शून्य होम डेलिभरी भएको वडा घोषणा गर्ने प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको छ। अन्य वडालाई पनि क्रमशः शून्य होम डेलिभरीतर्फ लैजाने योजना गाउँपालिकाको छ।

भौगोलिक विकटता, यातायातको असहजता तथा आवश्यक जनशक्ति र पूर्वाधारको अभावका कारण सबै स्वास्थ्य संस्थामा तत्काल बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन गर्न कठिनाइ रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ।

वार्षिक समीक्षा कार्यक्रममा मातृ तथा बाल स्वास्थ्य, परिवार नियोजन, खोप, पोषण, सुरक्षित मातृत्व र समुदायस्तरीय स्वास्थ्य कार्यक्रमको उपलब्धि तथा चुनौतीबारे छलफल गरिएको थियो।

कार्यक्रममा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार, स्वास्थ्य तथ्याङ्क तथा रिपोर्टिङ प्रणालीलाई विश्वसनीय बनाउने र दुर्गम क्षेत्रमा स्वास्थ्यकर्मीको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने विषयमा समेत जोड दिइएको थियो।

Originally published on abcnews.com.np.